Rijksmuseum-conservator ontdekt voor de tweede keer in zijn carrière nieuwe Rembrandt: 'Bijbelse voorstelling uit deze periode zeldzame vondst'

In dit artikel:

Rijksmuseum‑conservator Jonathan Bikker en Rembrandtonderzoeker Petria Noble hebben een onomstreden werk van Rembrandt geïdentificeerd: Het visioen van Zacharias in de tempel, gedateerd 1633 en geschilderd op paneel uit de vroege Amsterdamse periode. Het schilderij, dat vanaf woensdag 4 maart publiekelijk te zien is, toont een zeldzaam Bijbels thema waarin Rembrandt de engel impliciet maakt door lichtinval, een keuze die het werk karakteristiek en vernieuwend maakt.

Het paneel circuleerde al lange tijd: het hing op de grote Rembrandt‑tentoonstelling van 1898, maar werd in 1960 door Kurt Bauch aan Jan Lievens toegeschreven en een jaar later verkocht aan een particulier, waarna het uit zicht verdween. Twee jaar geleden nam de zoon van die verzamelaar contact op met het museum, waarna Bikker en Noble uitgebreid technisch onderzoek uitvoerden — met technieken die ook bij Operatie Nachtwacht worden ingezet.

Resultaten: pigmentanalyse, opbouw van verflagen, macro‑XRF‑scans die wijzigingen in de compositie aantonen, een nat‑in‑nat‑handtekening en dendrochronologie (boom geveld tussen 1625–1640) stemmen met een datum rond 1633 overeen. Een in het Louvre bewaardte tekening, toegeschreven aan Ferdinand Bol, wijst op ateliergebruik. Voor Bikker is dit de tweede recente aanwinst die als echte Rembrandt wordt herkend; in december 2023 werden twee portretten aan hem toegeschreven. De vondst is belangrijk omdat Rembrandt juist in deze jaren vooral portretten maakte; historiestukken als dit zijn zeldzamer.