Revolutionaire ondernemers hebben vaak een apart type brein, ziet deze investeerder: 'De meesten zijn gepest op school'

In dit artikel:

De Belgische durfkapitalist Barend Van den Brande heeft met Hummingbird Ventures een opvallend succesvol investeringsfonds opgebouwd. Het fonds, dat in 2010 werd opgericht, investeert vroeg in start-ups en helpt die internationaal groeien. Vroege deelnemingen in onder meer Deliveroo, cryptobeurs Kraken en het Amerikaanse medtechbedrijf BillionToOne groeiden sterk in waarde. Ook investeringen in het Zweedse Lovable en het Amerikaanse AI-chipbedrijf Etched pakten succesvol uit. De eerste drie fondsjaren leverden investeerders volgens Van den Brande meer dan tien keer hun inleg op. Toen Hummingbird dit jaar 680 miljoen euro wilde ophalen, bleek de belangstelling zo groot dat het fonds voor 570 miljoen euro werd overtekend.

Van den Brande, die in Brugge woont en voor zijn werk geregeld naar Londen reist, hanteert een andere aanpak dan veel branchegenoten. Hummingbird beperkt zich niet tot één sector of continent en spreidt zijn geld evenmin breed om risico’s te verminderen. Uit duizenden voorgestelde bedrijven selecteert het team jaarlijks slechts enkele ondernemingen, waarin vervolgens relatief grote bedragen worden gestoken.

Het belangrijkste criterium is daarbij niet de technologie of het bedrijfsplan, maar de oprichter. Van den Brande zoekt mensen die uitzonderlijk snel beslissingen nemen, voortdurend hun koers durven aanpassen en zeer grote doelen nastreven. Volgens hem onderscheiden de beste ondernemers zich doordat zij onzekerheid verdragen en niet te sterk vasthouden aan één productidee. Ook letten zij volgens hem minder op sociale conventies of de status van hun gesprekspartner.

In gesprekken probeert hij te ontdekken of iemand over zo’n ongewone combinatie van eigenschappen beschikt. Hij zegt geregeld ondernemers te ontmoeten die dyslexie, ADHD of kenmerken van autisme hebben, maar daar niet bewust op te selecteren. Ongeveer 40 procent van zijn eigen medewerkers heeft dyslexie, ontdekte hij naar eigen zeggen pas achteraf. Ook hoort hij vaak dat ondernemers in hun jeugd zijn gepest of andere ingrijpende ervaringen hebben meegemaakt. Zulke ervaringen kunnen volgens Van den Brande hun behoefte aan controle en hun gedrevenheid versterken.

Zijn visie wijkt af van de manier waarop veel fondsen met uitzonderlijk talent omgaan. Investeerders zeggen volgens hem graag op zoek te zijn naar een nieuwe Steve Jobs, maar willen dan wel iemand die sociaal gemakkelijk functioneert en geen schade aanricht binnen een organisatie. Hummingbird accepteert volgens Van den Brande vaker mensen met tegenstrijdige eigenschappen: technisch of commercieel zeer sterk, maar op andere gebieden moeilijk hanteerbaar.

Die benadering roept vragen op over werkdruk en leiderschap. Van den Brande verdedigt een harde, zeer competitieve omgeving voor mensen die naar zijn oordeel tot de absolute top behoren. Hij wijst op Etched, waar twee jonge oprichters met een klein team de concurrentie met chipgigant Nvidia aangaan. Na jaren van extreem lange werkweken wist het bedrijf volgens hem al kort na de introductie van zijn chip voor ongeveer een miljard euro aan orders binnen te halen. Tegelijk erkent hij dat slechte behandeling van werknemers uiteindelijk averechts werkt: gewild talent kan snel naar een andere werkgever vertrekken.

Van den Brande zegt zelf neurodivergent te zijn en beschrijft zijn denken als sterk associatief. Zijn opvattingen over creativiteit en ondernemerschap zijn mede gevormd door eerdere mislukkingen. In zijn eerste fonds, Big Bang Ventures, leunde hij naar eigen zeggen te veel op adviseurs en gevestigde ondernemers. Na jaren van tegenvallende resultaten besloot hij zijn adviescomité op te heffen en meer op zijn eigen oordeel te vertrouwen. Hij ontwikkelde zijn huidige selectieaanpak door veel start-ups te beoordelen, verkeerde keuzes te maken en gaandeweg beter te leren onderscheiden welke oprichters werkelijk uitzonderlijk potentieel hebben.

Hoewel Hummingbird wereldwijd investeert, zou Van den Brande liever meer Europese ondernemers steunen. Volgens cijfers die in het gesprek worden genoemd, ging vorig jaar slechts 15 procent van het wereldwijde durfkapitaal naar Europa, tegenover 64 procent naar de Verenigde Staten en 15 procent naar Azië. Hij bestrijdt dat Europese start-ups vooral kapitaal tekortkomen. Goede AI-ingenieurs die een bedrijf in oprichting onder de radar houden, zouden volgens hem snel door internationale investeerders worden benaderd.

De grootste Europese zwakte is volgens Van den Brande een gebrek aan ambitie. Ondernemers zouden te snel tevreden zijn met een regionaal succes, terwijl in de Verenigde Staten en China veel sterker wordt ingezet op mondiale schaal. Hij vindt dat Europa innovatie vaak eerst probeert te omringen met regels en maatschappelijke waarborgen. Vooral de Europese aanpak van kunstmatige intelligentie baart hem zorgen. Volgens hem kan uitgebreide regelgeving de ontwikkeling vertragen en ervoor zorgen dat Europa later afhankelijk wordt van technologiebedrijven uit andere landen. Hij pleit niet voor het negeren van risico’s, maar wel voor regels die minder simplistisch en minder remmend zijn.

Van den Brande is ook kritisch op grootschalige overheidsprogramma’s voor technologie en industrie. Hij vreest dat centraal aangestuurde miljardeninvesteringen in AI en batterijfabrieken geen vernieuwende bedrijven opleveren. Toch ziet hij kansen, onder meer bij de Zweedse Lovable-oprichter Anton Osika. Voor Van den Brande blijft technologische vooruitgang uiteindelijk afhankelijk van individuen die tegen bestaande verwachtingen ingaan. Daarom verwacht hij dat nieuwe doorbraken kunnen ontstaan bij jonge talenten die nu nog buiten het zicht van de gevestigde sector werken.