Revalidatiearts Jan Geertzen (67) uit Paterswolde gaat met pensioen. 'Straks worden protheses met de hersenen aangestuurd'
In dit artikel:
Jan Geertzen (67) uit Paterswolde, een van de internationaal meest invloedrijke revalidatieartsen, nam vrijdag afscheid van het UMCG na bijna veertig jaar. Tijdens het afscheidssymposium kreeg hij de benoeming tot Officier in de Orde van Oranje‑Nassau; de plechtigheid werd opgeluisterd door een uitgebreide toespraak van burgemeester Marcel Thijsen van Tynaarlo. Geertzen zegt verrast en vereerd te zijn door de onderscheiding.
Zijn interesse in revalidatie ontstond vroeg: een film over Engelse soldaten en later een traumatische ervaring in de familie gaven hem de drijfveer om patiënten met ernstige beperkingen te helpen. Na geneeskunde in Utrecht belandde hij via een opleidingsplek met veel moeite in Groningen. Hij bleef er hangen: vanaf 2009 was hij hoofd van de revalidatieafdeling van het UMCG en medisch directeur van revalidatiecentrum Beatrixoord in Haren. Onder zijn leiding verrichtte een door hem opgebouwd team baanbrekend onderzoek naar amputaties en prothese‑revalidatie; internationaal publiceerde niemand vaker op dit terrein en zijn advies werd gevraagd bij complexe dossiers wereldwijd.
Geertzen reisde veel als voorzitter van een mondiale multidisciplinaire vereniging voor prothesezorg en bezocht meer dan honderd landen. Daar hielp hij ziekenhuizen en centra bij het verbeteren van amputatiezorg, opende opleidingsplaatsen in landen als Vietnam, El Salvador, Tanzania en de Filipijnen, en kaartte schrijnende situaties aan op Curaçao en in Suriname, waar soms zelfs basisvoorzieningen ontbreken. Die ervaringen motiveerden hem ook om het patiëntenperspectief sterker te maken: in 2013 richtte hij samen met een collega de patiëntenvereniging KorterMaarKrachtig op om mensen met amputaties een collectieve stem te geven richting ziekenhuizen en zorgverzekeraars.
Voor Geertzen staat de individuele vraag van de patiënt centraal: wat wil iemand na een amputatie kunnen — een heuvel beklimmen, trappen lopen of simpelweg rond het huis bewegen — bepaalt mede hoe er geopereerd en geprotheseerd moet worden. In Nederland vinden jaarlijks naar schatting 3.000–4.000 grote amputaties plaats; ongeveer 95% hiervan is gerelateerd aan diabetische problemen en overgewicht. Geertzen wijst erop dat veel amputaties potentieel te voorkomen zijn, maar dat maatschappelijke en leefstijlfactoren het moeilijk maken, vooral in armere regio’s.
Technologisch ziet hij een snelle ontwikkeling: waar vroeger houten onderdelen werden gefreesd, werken moderne technieken met lasers, 3D‑printen en zenuw‑gekoppelde protheses die gevoel kunnen doorgeven. Binnen enkele jaren verwacht hij zelfs kunstarmen die via geïmplanteerde chips rechtstreeks met de hersenen communiceren — medische technologie zal het vak ingrijpend veranderen.
Nu hij officieel met pensioen is, blijft Geertzen voorlopig actief: zijn UMCG‑mail blijft vijf jaar operationeel en hij voorziet dat vragen uit binnen‑ en buitenland blijven binnenkomen. Persoonlijk blijft hij wonen in Paterswolde, wandelt veel in de nabijgelegen Onlanden en behoudt zijn gewoonte weinig te slapen; hij zegt daar goed mee te kunnen functioneren.
Korte gegevens: Joannes Henricus Bernardus (Jan) Geertzen, geboren 25‑04‑1959 in Den Bosch; getrouwd met José, drie kinderen. Opleiding: artsexamen 1984, revalidatiearts 1990, promotie 1998, hoogleraar 2001. Werk: revalidatiearts, onderzoeker, opleider en bestuurder; hoofd revalidatie UMCG 2009–2026. Hobby’s: zeilen, wandelen, lezen, reizen, fietsen.