Restitutiecommissie: geef schilderij Van Goyen terug aan erfgenamen Goudstikker

In dit artikel:

De Nederlandse Staat moet volgens de Restitutiecommissie het schilderij *Vissers aan de oevers van een plas* van Jan van Goyen teruggeven aan de erfgenamen van kunsthandelaar Jaques Goudstikker. Het werk maakt deel uit van de Rijkscollectie en hangt momenteel in het Mauritshuis in Den Haag.

Onderzoek van het Expertisecentrum Restitutie van het NIOD maakt het in hoge mate aannemelijk dat Goudstikker de oorspronkelijke eigenaar was. Ook staat volgens de commissie vast dat het schilderij tijdens de nazi-bezetting niet vrijwillig is afgestaan. Goudstikker vluchtte na de Duitse inval naar Engeland, waar hij onderweg omkwam. Zijn kunsthandel in Amsterdam, met 1113 werken, bleef achter. Een medewerker die door de nazi’s ongeldig tot directeur was benoemd, verkocht werken en de handelsnaam aan een Duitse bankier en Hermann Göring, zonder instemming van Goudstikkers weduwe.

Marei von Saher, de weduwe van Goudstikkers enige zoon, vroeg in 2023 om teruggave. De commissie wees erop dat de Nederlandse autoriteiten zich na de oorlog eerder kil en formalistisch opstelden. In 2005 en 2013 adviseerde zij al de teruggave van respectievelijk 202 en drie werken uit de collectie; de Staat nam die adviezen over. Recent kregen de erfgenamen in Argentinië ook een ander Goudstikker-schilderij terug na een gerechtelijke schikking.