Restauratie Potters Stier klaar, doek eind februari weer op zaal

In dit artikel:

Na anderhalf jaar restauratiewerk is Paulus Potters De Stier weer voltooid en vanaf eind februari te zien in de Potterzaal van het Mauritshuis in Den Haag. Restauratoren hebben vergeelde vernislagen verwijderd, oude overschilderingen weggewerkt, beschadigingen hersteld en het oppervlak zo behandeld dat het schilderij visueel “weer straalt”. Het publiek kon gedurende de hele ingreep meekijken met het proces.

Het team, onder meer Abbie Vandivere en Jolijn Schilder, werkte gericht naar wat zij zien als Potters oorspronkelijke bedoeling uit 1647. Dat bracht technische ontdekkingen aan het licht: Potter wijzigde tijdens het maken van het werk zelf de compositie (onder meer liep een houten hek aanvankelijk anders en stond er een grote plant bij de koe). Ook latere interventies werden zichtbaar, zoals een voller teruggeschilderd borsthaar van de boer uit een restauratie in de jaren 70 — dat is nu subtieler hersteld en de boer heeft een lichte wax-behandeling gekregen.

Tijdens de afronding speelde een ethisch vraagstuk: een klein takje dat na de roof in 1795 en daarna tijdens de periode in het Louvre was toegevoegd om een beschadiging te verbergen, beïnvloedde de compositie. Na discussie is gekozen het takje te over-schilderen op een manier die reversibel is, zodat de stier meer “lucht” boven zich krijgt en Potters oorspronkelijke beeld beter tot zijn recht komt. De restauratie combineert technische zorgvuldigheid met terughoudende, omkeerbare ingrepen om zo trouw mogelijk te blijven aan het origineel.