Remco de Boer: Overheid scheldt burger uit die te lang doucht, maar de burger voelt feilloos aan wie de echte 'douchebag' is.

In dit artikel:

De rijksoverheid roept Nederlanders in een nieuw tv-spotje op om binnen vijf minuten te douchen, met de prikkelende slogan „Word geen douchebag”. De term verwijst hier naar een scheldwoord voor iemand die te lang onder de douche staat, terwijl de gemiddelde Nederlander volgens de schrijver al ruim zeven minuten doucht. Maar de column gebruikt die campagne vooral om een groter punt te maken: steeds vaker vraagt de overheid burgers hun gedrag aan te passen voor problemen die mede door jarenlang overheidsbeleid zijn ontstaan.

De auteur wijst op meerdere voorbeelden. Zo moeten mensen stroomverbruik verschuiven om netcongestie te verminderen, terwijl dat elektriciteitsnet al jaren te weinig is uitgebreid. Ook bij drinkwater, bruggen, viaducten en kademuren zijn tekorten en onderhoudsachterstanden volgens de tekst het gevolg van uitstel en onderinvestering door opeenvolgende kabinetten. Het scherpst is de kritiek op het energiebeleid: Nederland bouwt eigen gaswinning af, liet belangrijke gasopslagen leeg overnemen en verliest daardoor regie over de gasvoorziening, juist op een moment dat de overheid burgers oproept zich voor te bereiden op noodsituaties.

De kern van het betoog is dat gedragscampagnes op zich nuttig kunnen zijn, maar dat ze misplaatst worden wanneer de overheid haar eigen verantwoordelijkheid niet neemt. Bij essentiële taken als energie, infrastructuur en drinkwater moet de rekening volgens de schrijver niet worden doorgeschoven naar burgers.