„Religie staat niet standaard op het netvlies van ambtenaren"
In dit artikel:
Ceder (CU) diende dinsdag in de Tweede Kamer een initiatiefnota in over christenvervolging en bepleitte daarin onder meer dat diplomaten, ambassadeurs en beleidsmakers getraind worden in „religiesensitief werken”. Dr. Simon Polinder, onderzoeker internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht, juicht dat toe en ziet religieuze ongeletterdheid binnen de overheid als een probleem voor effectief buitenlandbeleid en voor het respecteren van mensenrechten.
Polinder onderzoekt religie in conflicten, met veldwerk in Nigeria en Kenia, en geeft jaarlijks college voor jonge diplomaten bij Instituut Clingendael. Hij wijst erop dat religie wereldwijd veel zichtbaarder is dan in West-Europa: circa 85 procent van de wereldbevolking noemt zich gelovig. Het gebrek aan kennis over religieuze praktijken en betekenissen kan praktische fouten opleveren — een anekdote uit zijn eigen ervaring: een Nigeriaanse deelnemer vroeg tijdens de ramadan plotseling naar een moskee voor het gebed, waarna Polinder zich afvroeg of hij de eerdere signalen wel voldoende had opgepikt.
Polinder ziet bij jonge diplomaten veel belangstelling en openheid voor dit onderwerp en werkt aan een leergang ‘religieuze geletterdheid’, eerst gericht op medewerkers van Buitenlandse Zaken en mogelijk later als vak aan de Universiteit Utrecht; hij overlegt hierover met beide instellingen. Hij noemt voorbeelden waarom religie relevant is voor beleid: samenwerken met invloedrijke religieuze leiders kan levens en middelen besparen, zoals ook voormalig Amerikaanse speciaal gezant Shaun Casey benadrukte voor Irak.
Tegelijk waarschuwt Polinder tegen simplificatie: religie speelt vaak een rol, maar conflicten zijn vrijwel altijd het gevolg van een mix van factoren. Voorbeelden van actuele religieuze invloeden zijn Boko Haram en aanvallen in Nigeria, het hindoe-nationalisme in India, de invloed van de Russisch‑Orthodoxe Kerk, christelijk nationalisme in de VS en theocratische macht in Iran. Polinder pleit niet voor overdrijving maar voor structurele scholing, zodat beleid meer doeltreffend en menselijker wordt.