Rekenkamers: volksvertegenwoordigers besteden minder dan begroot

In dit artikel:

De Vereniging van Rekenkamers liet de Radboud Universiteit in 2025 onderzoeken waarom provincies, waterschappen en gemeenten geld niet volledig besteden. Het onderzoek omvatte zes provincies, tien waterschappen en 138 gemeenten. Onderbesteding ontstaat wanneer bestedingen achterblijven bij de begroting of wanneer er onverwacht extra inkomsten binnenkomen.

Belangrijkste oorzaken blijken te zijn: late stortingen van incidentele rijksmiddelen waardoor uitgeven nog praktisch onmogelijk is; opzijzetten van middelen voor grote projecten als buffer tegen tegenslag; openstaande vacatures waardoor personeelsposten onbenut blijven; en structureel te pessimistische raming van belastinginkomsten, waardoor opbrengsten hoger uitvallen dan verwacht. De onderzoekers waarschuwen dat dit vaak betekent dat eerder doorgevoerde bezuinigingen achteraf niet nodig waren of dat waterschapsheffingen lager hadden kunnen zijn — er blijft dus gemeenschapsgeld ‘op de plank’ liggen.

Landelijk kon circa 33% van provinciale en 10% van gemeentelijke budgetten niet worden herleid naar daadwerkelijke bestedingen. De Rekenkamers wijzen erop dat volksvertegenwoordigers met hun begrotingskeuzes kunnen ingrijpen om dergelijke ongebruikte middelen actiever te benutten.