Rekeningrijden en afbouw hypotheekrenteaftrek: dit willen D66 en CDA
In dit artikel:
D66 en CDA hebben dinsdag een gezamenlijke wensenlijst gepresenteerd die als startpunt dient voor verdere formatiegesprekken. Fractieleiders Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA) en informateur Sybrand Buma benadrukten dat het document vooral een uitnodiging is aan andere partijen; het is dus nog onzeker welke voorstellen uiteindelijk in een regeerakkoord komen en hoe ze financieel worden onderbouwd.
Woningmarkt: beide partijen willen de hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen, met compensatie via de inkomstenbelasting, maar timing en tempo zijn nog open. Verder willen ze regels en procedures versoepelen zodat tegenstanders van woningbouw minder gemakkelijk bezwaar kunnen maken, woningdelen vergemakkelijken en meer bouwen stimuleren door gemeenten goedkoper grond te laten verwerven.
Asiel en migratie: opvallend is het behoud van de spreidingswet, die gemeenten verplicht opvanglocaties te accepteren. D66 en CDA pleiten voor stabiele financiering van opvangcapaciteit (iets waar het COA om vraagt), invoer van tijdelijke verblijfsvergunningen van drie jaar en een tweestatusstelsel. Ook willen ze het Vluchtelingenverdrag moderniseren en asielaanvragen buiten Europa laten indienen en afhandelen. Over de huidige andere asielwet in het parlement staat niets in het plan.
Zorg: de partijen willen de voortdurende stijging van zorgkosten afremmen. Het eigen risico van 380 euro blijft gehandhaafd (dus geen halvering zoals eerder beoogd), en er komt een kritische toets op uitbreidingen van het basispakket; samen met het zorgveld wordt onderzocht of niet-effectieve behandelingen eruit kunnen. Hervorming van de ouderenzorg staat eveneens op de agenda.
Stikstof en landbouw: D66 en CDA streven naar uitvoering van de stikstofdoelen voor 2035 en willen vooral de uitstoot rond de meest kwetsbare natuurgebieden snel verminderen. Boeren krijgen doelstellingen toebedeeld en moeten overschakelen, verplaatsen, afbouwen of stoppen; er komt een groot steunfonds ter compensatie, maar gedwongen krimp blijft een laatste optie als doelen niet gehaald worden.
Klimaat en verkeer: ondanks de twijfel over het halen van het 2030-klimaatdoel willen ze ambitieus blijven: versnelling van kernenergie, warmtenetten, wind op zee en naleving van bestaande klimaatafspraken. Prioriteit is het oplossen van netcongestie via een crisiswet voor snellere aanleg van stroomkabels. Nieuw is het pleidooi voor rekeningrijden: betalen per kilometer met hogere tarieven in de spits.
Defensie en begroting: de inzet om in 2035 3,5% van het bbp aan defensie te besteden blijft, maar D66 en CDA willen het tempo opvoeren; ook wordt voorbereid op een selectieve opkomstplicht als de krijgsmacht niet voldoende groeit. Om investeringen mogelijk te maken pleiten ze voor versoepeling van begrotingsregels en ruimere ruimte voor staatsschuld bij doelgerichte investeringen (bijvoorbeeld in het elektriciteitsnet). Financiële uitwerking ontbreekt nog en moet later worden ingevuld.