Reïncarnatie, bloedbestraling en cyberscans - verzekeraars vergoeden dubieuze zorg
In dit artikel:
Follow the Money ontdekte dat miljoenen Nederlanders via hun aanvullende zorgverzekering meebetalen aan onbewezen en soms gevaarlijke alternatieve behandelingen. Onderzoek naar honderden therapeuten en beroepsverenigingen, die zijn aangesloten bij de vier grootste zorgverzekeraars (CZ, VGZ, Achmea en Menzis), laat zien dat deze zorg uiteenloopt van bioresonantie en reïncarnatietherapie tot CEASE-homeopathie voor autisme en prangende ‘eigenbloedbehandelingen’ door artsen — vaak vergoed vanuit aanvullende pakketten.
Wat er gebeurt (wie/waar/hoe)
- In een praktijk bij Amsterdam laat een bioresonantie-expert met een zogenaamde ‘CyberScan’ energie-resonanties zien en koppelt dit aan claims dat vaccinaties en paracetamol cellen verstoren; vervolgadvies is vaak stoppen met reguliere medicatie en overstappen op dure supplementen van een geaffilieerde leverancier. Dergelijke consulten kunnen deels vergoed worden via aanvullende verzekeringen.
- Ook BIG-geregistreerde zorgverleners bieden soms ingrijpende, onwetenschappelijk onderbouwde handelingen aan: voorbeelden zijn het behandelen van afgenomen bloed met uv-licht en teruginjecteren, of een endovaginale ‘biofotonenstraler’ voor HPV-behandeling. Sommige praktijken kregen eerder waarschuwingen of toezicht van de Inspectie voor de Gezondheidszorg.
- Therapeuten maken claims over ernstige aandoeningen (Parkinson, infectieziekten, infertiliteit) en ontmoedigen reguliere zorg, terwijl wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt. CEASE-therapie voor autisme kreeg al kritiek van kinderartsen, maar is niet verboden omdat homeopathie wettelijk is toegestaan.
Rol van beroepsverenigingen en verzekeraars
- Verzekeraars sluiten geen individuele contracten met elke therapeut, maar met beroepsverenigingen die zelf toezicht, klachtenbehandeling en codes vaststellen. In de praktijk blijkt dat die controle wisselend effectief is: sommige verenigingen handhaven strikt, andere geven toe dat het systeem “een grote chaos” is en dat geroyeerde leden vaak onderdak vinden bij minder strenge organisaties.
- Creatief declareren is wijdverbreid: sessies die niet vergoed zouden worden — zoals mediumwerk, vaginamassages of afstandsbehandelingen — worden gefactureerd onder vergoede codes als shiatsu, kinesiologie of lichaamsgerichte therapie om toch een vergoeding uit het aanvullende pakket te krijgen. Ook behandelingen die verzekeraars eerder schrapten (bijv. reïncarnatietherapie) duiken terug onder andere benamingen.
Waarom dit kan en wat de gevolgen zijn
- Het basispakket van de zorgverzekering bevat alleen gereguleerde, bewezen zorg; de aanvullende verzekering is commercieel: verzekeraars mogen zelf bepalen welke extra dekkingen ze aanbieden en gebruiken alternatieve zorg als verkoopargument of om pakketten aantrekkelijker te maken. Meer dan een miljoen Nederlanders gebruiken jaarlijks alternatieve zorg; in 2021 speelde dekking voor alternatieve zorg voor veel mensen mee bij de keuze van een aanvullende polis.
- Hoewel een relatief klein deel van de aanvullend verzekerden daadwerkelijk alternatieve behandelingen declareert (bij Menzis circa 10%), geeft vergoeding door verzekeraars deze therapieën een aura van legitimiteit en kan het patiënten misleiden en mogelijk in gevaar brengen. VGZ meldde dat in 2024 voor 38 miljoen euro aan alternatieve zorg werd gedeclareerd (minder dan 4% van hun aanvullende declaraties). Vergoedingen zijn vaak beperkt (globaal 250–1.500 euro per jaar; dagtarieven 30–75 euro).
Reacties en oproepen
- Critici, zoals de Vereniging tegen de Kwakzalverij, vinden het onaanvaardbaar dat verzekeraars deze zorg blijven vergoeden omdat dat de veiligheid van cliënten ondermijnt en het vertrouwen in reguliere zorg schaadt. De oproep is duidelijk: verzekeraars zouden collectief moeten stoppen met het vergoeden van onbewezen behandelwijzen.
- Beroepsverenigingen verdedigen zich deels door te wijzen op gedragsregels en sancties, maar praktijkvoorbeelden en het terugvinden van dubieuze behandelingen onder andere codes benadrukken dat controle en handhaving ontbreken of omzeild worden.
Korte context
- Juridisch is het lastig om bepaalde alternatieve praktijken te verbieden zolang middelen zoals homeopathie wettelijk toegestaan zijn. De combinatie van commerciële motieven bij aanvullende verzekeringen, gebrekkige controle door verenigingen en creatieve declaratiepraktijken zorgt ervoor dat onbewezen zorg blijft bestaan en soms zelfs via de verzekeraar gefinancierd wordt.