Rein (34) en Jesse (28) maakten een docu over chemseks: 'Zeker geen Amsterdams fenomeen'
In dit artikel:
Documentairemakers Rein van Leeuwen (34) en Jesse Bleekemolen (28) onderzochten chemseks — het gebruik van drugs om seks intenser of langduriger te maken — in hun nieuwe film F*ck drugs. Hoewel geen van beide makers zelf ervaring heeft met chemseks, trokken Van Leeuwen (opgegroeid in het nachtleven) en Bleekemolen (gevoed door nieuwsgierigheid) twee jaar geleden gezamenlijk op om drie mannen langdurig te volgen: Davo (22), Anthony (35) en Erik (61). De film toont uiteenlopende scènes, van Davo’s trip naar een seksfeest in Berlijn tot Anthony die outfits past voor een “chill” en Erik die zichzelf filmt terwijl hij slamt (drugs injecteert).
De makers wilden laten zien dat chemseks geen eendimensionaal fenomeen is en rekruteerden deelnemers via gesprekken, posters met QR-codes en landelijke werving. Zo bleek dat chemseks niet beperkt is tot Amsterdam of de randstad: in steden gebeurt het vaker spontaan vanwege korte afstanden, terwijl op het platteland chillo’s vaker gepland worden en in grotere huizen plaatsvinden.
De documentaire legt zowel het spectaculaire als het problematische bloot. Statistieken uit eerder onderzoek (onderzoek van 2018 onder 4.000 mannen die seks hebben met mannen en een inventarisatie van Soa Aids Nederland uit 2022) laten zien dat chemseks relatief veel voorkomt: ongeveer 31 procent gaf aan in het afgelopen halfjaar minstens één keer chemseks te hebben gehad, en circa 5 procent meldde te hebben geslamd. In de film komen ook de risico’s aan bod: Anthony vertelt over kennissen die door chemseks zijn overleden, en de makers bespreken hoe het combineren van drugs en seks deuren kan openen naar zeer intensieve ervaringen die moeilijk weer te sluiten zijn.
Ethiek en verantwoordelijkheid stonden tijdens de productie centraal. Bleekemolen en Van Leeuwen benadrukken dat ze zich bewust waren van hun rol en de kwetsbaarheid van de deelnemers, die vaak high waren. Ze probeerden te voorkomen dat mensen voor de camera dingen zouden doen die ze anders niet zouden doen en lieten de drie mannen de eindversie van de film zien voordat die definitief werd. De filmmakers wilden bovendien niet het stereotype bevestigen van losbandige homomannen; tegelijk tonen ze de onderliggende problematiek: chemseks fungeert voor velen als escapisme — een manier om gevoelens van onbehagen, onbekwaamheid of gebrek aan eigenwaarde te dempen, mede veroorzaakt door het aanhoudende sociaal stigma rond queer-zijn.
Persoonlijke reflectie speelt ook een rol: Bleekemolen beschrijft een confronterend moment tijdens het filmen met Erik, dat hem liet inzien dat ook hij op bepaalde manieren vlucht — bijvoorbeeld in zijn werk — om gevoelens van ontoereikendheid te compenseren. Beide makers hopen dat de film kijkers helpt begrijpen waarom deze mannen naar chemseks grijpen, zonder het onderwerp te romantiseren.
F*ck drugs is op donderdag 16 april om 21.20 uur uitgezonden op NPO 3 en is vervolgens terug te kijken op NPO Start.