Regionale verkiezingen in Spanje gedomineerd door landelijke politiek
In dit artikel:
In Castilië en León stemmen de inwoners vandaag voor een nieuw regionaal parlement, terwijl de campagne vooral draait om lokale thema’s als landbouw, ontvolking van het platteland en zorg — maar ook onverwacht om een oorlog ver weg. Premièr Pedro Sánchez bezocht de regio om zijn anti-oorlogsboodschap (tegen een conflict met Iran) te onderstrepen, in een poging zijn Socialistische Arbeiderspartij (PSOE) te versterken vóór de landelijke verkiezingen over anderhalf jaar.
Het is de derde regionale stemming in korte tijd — na Extremadura (december) en Aragón (vorige maand) — waarvan de uitslagen eenzelfde patroon lieten zien: winst voor de conservatieve Partido Popular (PP), sterke groei voor radicaal-rechts Vox en verlies van zetels voor de PSOE. Politicoloog Pablo Simón wijst erop dat de PP in Castilië en León al decennialang dominant is en dat de PSOE deze campagne gebruikt als opstap naar de nationale strijd.
Ongeveer 70 procent van de Spaanse bevolking zou volgens recente peilingen tegen oorlog met Iran zijn. Die anti-oorlogsstemming werkt in het voordeel van Sánchez op korte termijn, omdat het aansluit bij het brede publiekssentiment en omdat de conservatieve oppositie geen eenduidig standpunt lijkt te hebben. Tegelijk beschouwen tegenstanders Sánchez’ buitenlandse houding als een politiek motief om de partij te redden; voorstanders zien er een principiële, progressieve keuze in.
De achteruitgang van regeringspartijen verklaart Simón deels door economische en maatschappelijke problemen die burgers direct raken: inflatie, woningtekort en tekortschietende infrastructuur. Ook de samenwerking van de PSOE met Catalaanse onafhankelijkheidsbetogers en recente corruptieschandalen hebben reputatieschade veroorzaakt — iets dat overigens ook de PP treft. De grootste langetermijnwinnaar lijkt voorlopig Vox: de partij profiteert van onvrede en fungeert als proteststem tegen het traditionele tweepartijenstelsel dat Spanje sinds de jaren 70 kenmerkt.
Als er nu landelijke verkiezingen zouden zijn, wijzen peilingen erop dat de PSOE waarschijnlijk zou verliezen van de PP, die vervolgens mogelijk een regering met Vox zou moeten vormen — een coalitie die in verschillende regio’s al werkelijkheid is geworden. Daarmee krijgt de strijd in Castilië en León ook betekenis als voorbode van de nationale machtsverhoudingen.