Regeringsvorming Israël: Eisenkot aan zet, maar zonder meerderheid

In dit artikel:

President Isaac Herzog heeft oppositieleider Gadi Eisenkot van Yashar aangewezen als eerste kandidaat om na de verkiezingen een nieuwe Israëlische regering te vormen. Hoewel de Likud van premier Benjamin Netanyahu de grootste partij werd, kreeg Eisenkot steun van meer partijen. Zijn blok beschikt echter over 48 van de 120 zetels, tegenover 53 voor het kamp rond Netanyahu. Geen van beide heeft een meerderheid.

De Arabische partijen, die samen 19 zetels behaalden, kunnen Eisenkot aan een minderheidsregering helpen. De Verenigde Arabische Lijst van Mansour Abbas staat open voor regeringsdeelname en wil Eisenkot steunen. De Gezamenlijke Lijst voelt zich niet gebonden aan Eisenkots voorwaarden, maar is eveneens bereid hem te ondersteunen. Verschillende niet-Arabische oppositiepartijen, waaronder die van Naftali Bennett en Avigdor Lieberman, willen echter geen regering die van Arabische steun afhankelijk is.

Eisenkot stelt vier voorwaarden aan samenwerking: erkenning van Israël als Joodse en democratische staat, steun voor de waarden van de onafhankelijkheidsverklaring, militaire of maatschappelijke dienstplicht voor iedereen en de ontmanteling van Hamas als terreurorganisatie. Vooral die dienstplicht bemoeilijkt samenwerking met ultraorthodoxe partijen, die juist vrijstelling voor ultraorthodoxe mannen eisen. Lieberman heeft wel gezegd over een compromis te willen praten om een regering zonder Netanyahu mogelijk te maken.

Netanyahu beschuldigt de Arabische partijen van verkiezingsfraude en buitenlandse inmenging, maar kiescommissie en politie zeggen daarvoor geen bewijs te hebben. Ook een brede regering met Netanyahu lijkt theoretisch mogelijk, maar Eisenkot en andere oppositieleiders wijzen die samenwerking af. Een eventuele oorlog met Iran zou de druk op nationale eenheid kunnen vergroten.

Eisenkot krijgt formeel 28 dagen om een coalitie te vormen, met mogelijk 14 dagen verlenging. Als dat niet lukt, kan Herzog de opdracht aan Netanyahu geven.