Regering-Trump haalt hypermoderne onderzoeksapparatuur weer weg uit de oceaan: "Ook militair gezien is dit zeer dom"
In dit artikel:
De Amerikaanse overheid besluit het Ocean Observatories Initiative (OOI) uit het water te halen: deze maand starten schepen met het bergen van de eerste meetinstrumenten, en binnen ongeveer 15 maanden moet de volledige infrastructuur verwijderd zijn. De National Science Foundation maakte de maatregel op 21 mei bekend; officieel is de reden het creëren van meer flexibiliteit in prioriteiten en “slimmer levenscyclusbeheer” van onderzoeksinfrastructuur.
Het OOI werd in een decennium opgebouwd met een investering van ongeveer 368 miljoen dollar en omvat boeien en onderwatersensoren op vijf locaties voor de Amerikaanse kust. Het systeem meet onder meer watertemperatuur, stromingen en hoeveel CO2 de oceaan opneemt, tot dieptes van circa 3 kilometer. De opstelling omvat 924 kilometer kabels en levert enorme datastromen (circa 1,75 gigabyte per seconde). Het onderhoud kost jaarlijks zo’n 48 miljoen dollar.
De beslissing komt niet volledig uit de lucht: eerdere pogingen van de regering-Trump om de exploitatiebudgetten fors terug te dringen werden in het verleden door het Congres teruggedraaid, en onderzoekers hadden al gedeeltelijk apparatuur uitgeschakeld om kosten te besparen. Toch betekent het definitieve weghalen van de boeien een zware klap voor oceanografisch onderzoek, zowel nationaal als internationaal.
Wetenschappers waarschuwen dat het verlies aan continu, diepzeegedetailleerde data gevolgen heeft voor weers- en tsunami‑voorspellingen, voor het inzicht in onderzeese stromingen zoals de AMOC, en zelfs voor seismische waarnemingen. Jan Mees (VLIZ) benadrukt vooral de schaarste aan betrouwbare diepzeemetingen en roept op tot méér, niet minder, observaties om onduidelijkheden over de toekomst van de AMOC weg te nemen.
Ook krijgstechnische en militaire consequenties worden genoemd. Oceanograaf Filip Meysman noemt het besluit “jezelf in de voet schieten” en waarschuwt dat het de Amerikaanse strategische voorsprong kan aantasten en ruimte laat voor andere landen, zoals China, om een leidende rol in oceaanmetingen te nemen.
Eerder veroorzaakte de regering al bezuinigingen op oceaan- en klimaatonderzoek, waaronder ontslagen bij NOAA en schrappen van CO2-meetsatellieten; het weghalen van het OOI wordt door onderzoekers nu gezien als een ingrijpende uitbreiding van die trend.