Regenwolken maken? Dat kunnen we zelf, denken deze onderzoekers: 'Dit kan levens redden'

In dit artikel:

In Leeuwarden onderzoeken drie wetenschappers van kennisinstituut Wetsus of zij met zonnewarmte kunstmatig wolken kunnen laten ontstaan. Die wolken zouden uiteindelijk regen kunnen brengen in gebieden die steeds vaker met droogte en natuurbranden kampen.

Onderzoeker Shahriar Sadeghi test momenteel een kleine installatie waarin water over een zwart doek stroomt. Een lamp bootst zonlicht na, waarna het doek het water opwarmt en verdamping ontstaat. De onderzoekers willen dit principe later op veel grotere schaal boven zee toepassen. Daarbij zou zeewater over grote doeken kunnen stromen, of als fijne druppels in de lucht worden verspreid. De waterdamp stijgt op en kan in koelere lucht wolken vormen; niet-verdampt water zou naar zee terugkeren.

Het team bestaat naast Sadeghi uit meteoroloog en promovendus Sarah Warnau en hoogleraar Bert Hamelers. Zij zien vooral mogelijkheden rond de Middellandse Zee, waar landen als Spanje, Italië en Griekenland zwaar door droogte worden getroffen. Bergachtig kustgebied is volgens de onderzoekers belangrijk, omdat bergen vochtige zeelucht omhoogstuwen en zo de afkoeling en wolkenvorming bevorderen. De techniek zou landbouw kunnen ondersteunen en mogelijk helpen bij herbebossing. Voor Nederland lijkt de methode minder geschikt, omdat het benodigde landschap ontbreekt.

De ontwikkeling staat nog aan het begin. De proeven gebeuren nu op ongeveer A4-formaat. Hamelers mikt op een eerste test in Zuid-Europa rond 2030, met doeken van maximaal honderd vierkante meter. Voor merkbare invloed op het weer zouden uiteindelijk constructies van kilometers groot nodig zijn. Een volledige toepassing wordt daarom niet vóór 2040 verwacht.

De wetenschappers benadrukken dat wolkenvorming niet automatisch neerslag oplevert. Regen kan bovendien op een andere plek vallen of onverwacht tot wateroverlast leiden. Zulke onvoorspelbare gevolgen vormen een belangrijk risico van geo-engineering. Volgens Hamelers gebruikt de methode geen chemicaliën en zijn er geen blijvende effecten voorzien, maar Warnau waarschuwt dat landen hun klimaatbeleid en waterbeheer er niet door mogen verwaarlozen. Tegelijk stelt Hamelers dat door klimaatverandering zwaar getroffen landen mogelijk weinig tijd hebben om op risicoloze oplossingen te wachten.