„Reformatorische scholen, overweeg serieus open toelatingsbeleid"

In dit artikel:

Voormalig bestuursvoorzitter Jan Hol van de Christelijke Hogeschool Ede pleit ervoor dat reformatorische scholen alle leerlingen toelaten, ook wanneer hun ouders de religieuze identiteit van de school niet onderschrijven. Hij doet dat in zijn boek „Voor elk kind een konijn”, dat vrijdag wordt gepresenteerd tijdens een symposium over onderwijsvrijheid, waarmee hij zijn loopbaan als bestuurder afsluit.

Volgens Hol is de vrijheid van onderwijs een belangrijk grondrecht, maar geen vanzelfsprekend of onaantastbaar bezit. Scholen moeten hun levensbeschouwelijke identiteit juist duidelijk vormgeven, in plaats van die te laten vervagen. Hij vindt dat reformatorische scholen de wettelijke ruimte daarvoor volop mogen benutten en zich steviger mogen verzetten wanneer overheidsbeleid volgens hen hun vrijheid aantast. De discussie over botsingen tussen religieuze waarden en grondrechten, zoals gelijke behandeling, laat volgens hem zien dat onderwijsvrijheid geregeld opnieuw moet worden gewogen. Tegelijk ziet hij in de praktijk nog weinig juridische conflicten. Reformatorische scholen leveren doorgaans goed onderwijs en hebben een sterke gemeenschap, stelt Hol.

Een open toelatingsbeleid zou volgens hem de maatschappelijke segregatie kunnen verminderen en reformatorische scholen de kans geven hun geloof en gemeenschapszin met een bredere groep te delen. Leerlingen met een andere achtergrond kunnen bovendien gesprekken over geloof, waarden, huwelijk en seksualiteit verdiepen. Hol benadrukt dat ieder kind vanuit het christelijk geloof met respect en liefde moet worden benaderd. Hij wijst er ook op dat een gesloten toelatingsbeleid de keuzevrijheid van ouders kan beperken.

Voor medewerkers wil Hol de toelatingseisen wel handhaven. Een school heeft volgens hem personeel nodig dat de identiteit actief uitdraagt; als die voorwaarden verdwijnen, kan de identiteit binnen tien jaar afbrokkelen. Wel moeten besturen consequent zijn en niet vanwege bijvoorbeeld een lerarentekort wisselend met die eisen omgaan. Hol noemt een proefproces als mogelijkheid om meer duidelijkheid te krijgen over de juridische grenzen van het personeelsbeleid.

Hij erkent dat een open leerlingentoelating risico’s meebrengt. Ouders kunnen via medezeggenschap invloed krijgen en vooral op middelbare scholen kunnen mondige tieners zich tegen bepaalde geloofspraktijken keren. Daarom moeten scholen duidelijke afspraken maken en ouders vooraf goed informeren over het karakter van de school. Volgens Hol hoeft een bredere instroom de identiteit echter niet te verzwakken, zolang bestuur en personeel die verantwoordelijkheid serieus nemen. Voorbeelden in Delft en Leiderdorp laten volgens hem zien dat een school ook met open toelating voluit reformatorisch kan blijven.