„RefGPT is volwaardig reformatorisch alternatief voor ChatGPT"
In dit artikel:
Drie mannen uit de reformatorische gezindte — theologiestudent en ondernemer Jasper Visser, techondernemer Ton van Dijk uit Rijssen en software‑ingenieur Wim Nijsink — ontwikkelden afgelopen zomer RefGPT: een chatbot die antwoorden en onderwijsaanpak biedt vanuit reformatorische bronnen. Oorsprong: ergernis over hoe jongeren in de zuil ChatGPT en andere AI gebruiken voor theologische en ethische vragen, als therapie of zelfs voor intieme contacten, en de problemen die dat op scholen oplevert (zoals spieken bij werkstukken). De initiatiefnemers wilden geen verbod op AI, maar een verantwoord alternatief dat jongeren stimuleert zelf na te denken.
RefGPT ontsluit tienduizenden fragmenten uit klassieke reformatorische auteurs (onder anderen Calvijn, Wilhelmus à Brakel, Augustinus) en combineert die met een taalmodel dat draait op Microsoft Azure. De makers benadrukken dat het systeem niet wordt bijgetraind met gebruikersinput en dat privacy en Europese dataveiligheid gewaarborgd worden. Waar commerciële chatbots soms hallucineren of ongewenste content produceren, zoekt RefGPT doelbewust naar bronteksten en geeft bronvermeldingen mee, om gebruikers door te verwijzen naar het oorspronkelijke werk.
Functioneel is RefGPT opgezet als een leerling‑ of leraarassistent: in plaats van direct kant‑en‑klare werkstukken te leveren stelt de chatbot doorlopende vragen (bijv. wat weet je al over Napoleon?) en begeleidt zo het leerproces. Het doorlopen proces kan geëxporteerd worden naar een pdf met een unieke QR‑code zodat docenten kunnen controleren of een opdracht echt met RefGPT is gemaakt. Ook is er een feedbackknop voor gebruikers en een moreel filter; vragen over bijvoorbeeld uitgaan of seksualiteit worden niet onbegrensd beantwoord maar krijgen eerst een morele reflectie en, indien nodig, een doorverwijzing naar hulpverlening of een predikant.
Bewuste beperkingen zijn ingebouwd: RefGPT genereert geen afbeeldingen (dus geen risico op pornografische manipulaties), stelt zich terughoudend op bij het beoordelen van Bijbelvertalingen en schrijft geen preken (wel homiletische handvatten). De ontwikkelaars willen samenwerken met reformatorische scholen, uitgevers en onderwijsorganisaties (VGS, Kerstencentrum) en denken aan betaalde schoolaccounts, koppelingen met kerkelijke bronnen en gefilterde internettoegang. De grootste uitdaging blijft het winnen van vertrouwen binnen de achterban, terwijl zij benadrukken dat snelheid nodig is om een reformatorisch verankerd alternatief voor seculiere chatbots te bieden.