Red het Hilkensbergse Bos
In dit artikel:
Jeroen en Marloes Spaander voeren sinds 2022 actie om kap van het Hilkensbergse bos te voorkomen. Het bos, onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland en aangrenzend aan hun eigen voedselbos van twee hectare, herbergt dassenburchten, beschermde vleermuizen- en vogelsoorten, boommarters en veel dode bomen die ecologisch waardevol zijn. De Spaanders probeerden het perceel van Staatsbosbeheer te kopen om het te sparen, maar door de Aanbestedingswet moest het openbaar worden verkocht.
Met een landelijke crowdfundcampagne haalden zo’n 850 donateurs gezamenlijk 62.000 euro op; een taxateur had aangegeven dat bij een bod boven circa 55.000 euro de houtopbrengst het bieden niet meer zou rechtvaardigen. Staatsbosbeheer accepteerde echter een nét hoger bod van een lokale koper. Kort na de overdracht verschenen markeringen op bomen, een aanwijzing dat er snel gekapt zou worden.
Volgens de Spaanders is kap in dit gebied verboden zonder eerst een flora- en faunaonderzoek te doen; dat onderzoek moet bij voorkeur plaatsvinden in het bladloze seizoen vanaf half november zodat nesten en holtes zichtbaar zijn. Desondanks is op 5 november 2025 al met kappen begonnen, terwijl handhaving naar hun zeggen uitbleef. Zij dienden een handhavingsverzoek in; toezichthouders wezen de nieuwe eigenaar op zijn verplichtingen, maar de eigenaar schakelde een adviesbureau in dat volgens onderzoekers twijfelachtig werk levert om de kap te rechtvaardigen.
Om verdere schade te voorkomen schakelden Jeroen en Marloes juridische en organisatorische steun in van Advocaat van de Aarde. Die hielp met een jurist voor Woo-verzoeken en ondersteunde bij het indienen van processen — waaronder een verzoek om een voorlopige voorziening, beroep en ingebrekestelling — om de vermeende illegale kap te stoppen. Ook werken ze samen met Groene Bondgenoten, een netwerk dat lokale natuurinitiatieven en vrijwilligersactiviteiten versterkt.
De Spaanders benadrukken het belang van volharding: individuele acties lijken soms klein, maar kunnen volgens hen bijdragen aan bredere veranderingen. Hun inzet richt zich op behoud van oude bomen en biodiversiteit en op het afdwingen van wettelijke beschermingen wanneer toezicht en handhaving tekortschieten.