Record uit 1947 gesneuveld: niet eerder zo weinig water door de Rijn

In dit artikel:

De Rijn bij Lobith heeft een historisch laag waterdebiet bereikt. In het etmaal tot nu toe kwam de gemiddelde afvoer uit op 614 kubieke meter per seconde, waarmee het vorige record voor normale omstandigheden uit 1947 is verbroken. Toen werd op 4 november 620 kubieke meter per seconde gemeten; dat niveau is nu al, midden in het jaar, bereikt. Ook de droge jaren 2018 en 2022 kwamen niet zo laag uit.

Volgens hydrometeoroloog Jan Verkade van Deltares en Rijkswaterstaat is het lage water uitzonderlijk vroeg ontstaan. Door het warme voorjaar smolt de sneeuw in Zwitserland ongeveer drie maanden eerder dan gebruikelijk. Omdat er sindsdien nauwelijks regen is gevallen, loopt de Rijn steeds verder leeg. 2026 is tot dusver extreem droog: langdurige hittegolven, sterke verdamping, een groot neerslagtekort en lage grondwaterstanden versterken elkaar.

De gevolgen zijn zichtbaar in heel Europa. Rivieren zijn minder goed bevaarbaar, de natuur verdroogt, de waterkwaliteit verslechtert en er is minder koelwater voor de industrie. Boeren en tuinders mogen op veel plaatsen geen water meer onttrekken. Verkade sluit niet uit dat de Rijnafvoer het absolute record van 575 kubieke meter per seconde uit februari 1929 benadert of onderschrijdt; dat record ontstond toen door ijsgang de stroming werd geblokkeerd.

Waterkundigen en ecologen waarschuwen dat extreme droogte steeds vaker voorkomt en schadelijk is voor planten en dieren. Volgens klimaatonderzoek vergroot de opwarming van Europa de kans op dit soort droogte, terwijl ook periodes met hoogwater natter en heftiger worden. Voor de komende twee weken wordt weinig neerslag verwacht, waardoor het lage water mogelijk nog weken of maanden aanhoudt.