Reconstructie: Wilders wilde verkiezingsdebatten ontlopen en appte om 'smoes' van partijprominenten

In dit artikel:

De Volkskrant reconstrueert dat PVV-leider Geert Wilders tijdens de vorige verkiezingscampagne herhaaldelijk probeerde deelname aan een groot tv-debat van RTL te vermijden. De krant baseert zich op gesprekken met zeven ex-PVV’ers (die in januari uit de fractie stapten) en op appberichten tussen Wilders en zijn vertrouweling Gidi Markuszower. Daaruit blijkt dat Wilders al in oktober zei dat hij debatten liefst wilde overslaan en Markuszower vroeg om een smoes om afwezigheid te rechtvaardigen, uit angst om als lafaard te worden gezien.

Op 10 oktober, twee dagen vóór het RTL-debat, escaleerde die weigering: Wilders gaf aan zich niet goed te voelen en vroeg opnieuw om een uitweg. Later die dag werd bekend dat drie Belgische jihadistische jongeren op een lijst stonden als mogelijke bedreiging voor de Belgische premier; Wilders reageerde op X dat het onderzoek moest uitwijzen of de informatie klopte en kondigde onmiddellijk het schrappen van campagneactiviteiten aan. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) meldde dat er geen resterende dreiging was, maar Wilders stopte desalniettemin zijn publieke optredens en liet het NPO Radio 1-debat schieten.

Uiteindelijk verscheen Wilders niet in het RTL-debat van 12 oktober. RTL hield de uitnodiging open, stelde verplaatsing naar de Tweede Kamer voor en besloot bij afwezigheid een andere partij te laten deelnemen; D66-leider Rob Jetten stapte in op basis van de peilingwijzer. Volgens de reconstructie begon Jetten na dat debat in de peilingen te stijgen; bij de verkiezingen op 29 oktober werd D66 de grootste partij.