Rechtse politiek verpest seks, zegt schrijver Daan Borrel: 'Betaalbare stad zorgt voor beter seksleven'
In dit artikel:
Schrijver Daan Borrel (35) publiceert dinsdag het boek Rechts verpest onze seks, waarin ze betoogt dat rechtse politiek en neoliberale keuzes ons seksleven aantasten. Borrel ziet de daling van seksuele tevredenheid en de groeiende orgasmekloof niet als louter individuele problemen, maar als gevolg van beleidskeuzes die beïnvloeden wanneer, met wie en hoe mensen intimiteit beleven.
Als voorbeelden noemt ze nieuwe fenomenen zoals 'gooners' — jonge mannen die urenlang online masturberen zonder tot een normale seksuele relatie te komen — en het wijdverbreide gebruik van apparaten als de Satisfyer, waarvan zij zegt dat ze oppervlakkige, gelijkvormige orgastische ervaringen in de hand werken. Borrel maakte zelf oefeningen met meditatieve masturbatie en beschrijft hoe die oefeningen hielpen sensualiteit en lichamelijkheid anders te ervaren, maar ze benadrukt dat persoonlijke oefeningen niet volstaan zolang structurele omstandigheden hetzelfde blijven.
Politiek en economie spelen volgens haar een belangrijke rol. Belastingsystemen die inkomen zwaarder belasten dan bezit, de fiscale stimulans voor samenwoonparen en het harde werken om dure huizen te betalen laten mensen weinig tijd of ruimte over voor experiment en intimiteit. Ook wijst ze op het krimpen van “third spaces” — publieke plekken buiten huis en werk zoals pleinen, buurthuizen en betaalbare cafés — waar ontspannen contact zonder commerciële drempels plaatsvindt. Die verschraling van gemeenschappelijke, toegankelijke plekken koppelt ze expliciet aan beleid van opeenvolgende kabinetten-Rutte en het neoliberale stadsbeleid in bijvoorbeeld Amsterdam.
Verder signaleert Borrel dat seksuele voorlichting politiserend is gemaakt: het vorige coalitieakkoord eiste neutraliteit en minder aandacht voor gender- en seksuele diversiteit, wat volgens haar bepaalt wat mensen leren over naar wie ze horen te verlangen. Als tegenvoorbeeld haalt ze onderzoek aan naar de Duitse Democratische Republiek, waar betere publieke voorzieningen zoals gratis kinderopvang bijdroegen aan meer gendergelijkheid en op sommige punten ook tot ander seksueel gedrag leidden — deels omdat vrouwen economisch onafhankelijker waren.
De oplossing ziet Borrel niet alleen in individuele therapie of gadgets, maar in beleidsmaatregelen die randvoorwaarden scheppen voor meer ontspanning, gelijkheid en lichamelijk contact: betere zorg- en kinderopvang, toegankelijkere publieke ruimten, en een belasting- en arbeidsbeleid dat mensen tijd en energie teruggeeft. Politieke communicatie zou volgens haar ook aantrekkelijker moeten zijn: niet door macht en dominantie te romantiseren, maar door gelijkwaardigheid en ontspanning te verbeelden.
Rechts verpest onze seks verschijnt bij Maven Publishing; adviesprijs €17,50.