Rechtse Kamerleden zetten EU-verdrag op de agenda dat D66-minister stilletjes wilde goedkeuren

In dit artikel:

De beoogde stille goedkeuring van het Europese Faro-verdrag is geblokkeerd. Tweeënveertig Tweede Kamerleden van PVV, JA21, SGP, BBB, Groep Markuszower en Mona Keijzer hebben geëist dat het verdrag uitdrukkelijk door zowel de Tweede als de Eerste Kamer wordt behandeld. Daarvoor waren minimaal dertig handtekeningen nodig; de termijn liep op 4 november af.

Het verzoek, ingediend door JA21-leider Joost Eerdmans, maakt een einde aan de procedure zonder plenair debat. Het kabinet moet nu een goedkeuringswet indienen. Volgens een eerdere inschatting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap kan de parlementaire behandeling anderhalf tot twee jaar duren. Een debatdatum is nog niet vastgesteld.

Minister Rianne Letschert had in maart ingestemd met de stille route. Ambtenaren vonden het verdrag niet politiek gevoelig en vreesden dat een langdurige behandeling tijdelijke subsidies, expertise en netwerken rond het Faro-gedachtegoed zou bedreigen. Ook wezen zij op extra ambtelijke inzet en het aflopen van 6 miljoen euro aan tijdelijke middelen eind 2026. De beslisnota waarin dit advies stond, werd pas begin oktober openbaar.

Het Kaderverdrag van Faro van de Raad van Europa dateert uit 2005. Nederland ondertekende het in januari 2024. Het verdrag verschuift de aandacht van uitsluitend monumenten en voorwerpen naar de betekenis die gemeenschappen zelf aan erfgoed geven. Daarbij worden onder meer het koloniale en slavernijverleden, omstreden standbeelden en menselijke resten uit museumcollecties genoemd. Bij conflicten over erfgoed moeten bemiddelingsprocessen worden overwogen. Het verdrag schept geen rechtstreeks afdwingbare nieuwe burgerrechten.

De parlementaire behandeling krijgt extra betekenis door de vertraagde tijdlijn. Een eerdere toezegging om het verdrag na ondertekening snel aan de Kamer voor te leggen werd niet nagekomen; het duurde ruim tweeënhalf jaar voordat de stukken beschikbaar kwamen. In de begroting voor 2027 staat bovendien geen apart Faro-budget. De Kamer krijgt nu alsnog het laatste woord over de goedkeuring.