Rechts probeert uit alle macht linkse Mélenchon de schuld te geven van het geweld, Fransen trappen er niet in

In dit artikel:

De Franse regering en rechtse politici geven Jean-Luc Mélenchon en zijn partij La France Insoumise (LFI) de schuld van het geweld en de rellen van afgelopen weekend. Zij beschuldigen de radicaal-linkse partij ervan protesten aan te wakkeren en een opstand te willen organiseren. Oud-premier Édouard Philippe noemt LFI politiek verantwoordelijk, terwijl voormalig minister Bruno Retailleau zelfs pleit voor ontbinding van de partij. Senaatsvoorzitter Gérard Larcher bracht dat idee op dinsdag 20 oktober eveneens naar voren.

Mélenchon veroordeelt het geweld, maar vindt dat de aandacht vooral moet uitgaan naar de onderliggende problemen, zoals armoede, politiegeweld en het gebrek aan perspectief voor jongeren. Volgens hem draagt ook het harde politieoptreden bij aan de escalatie. Zo werd zaterdag op de Place de la République een menigte, met onder meer kinderen en een orkest, ingesloten en met traangas bestookt. Daarbij werd de omstreden tactiek ‘nasse’ gebruikt: demonstranten worden omsingeld en ingesloten. De Franse Conseil d’État heeft eerder geoordeeld dat deze methode verboden zou moeten worden.

Onderzoek van Le Monde en berichtgeving van The Guardian benadrukken dat de Franse politie bij protesten veel zwaarder geweld inzet dan in veel andere Europese landen. Frankrijk kent niet per se de meeste demonstraties, maar wel opvallend vaak grootschalige en hevige onlusten. Mensenrechtenorganisaties bekritiseren de Franse aanpak al jarenlang, waaronder het gebruik van zogenoemde minder dodelijke wapens, barricades en directe confrontaties. Volgens critici is de politie vooral gericht op het heroveren van de straat en het beschermen van het staatsgezag, in plaats van op overleg.

De regering en het Franse establishment wijzen die kritiek grotendeels af en leggen de verantwoordelijkheid bij LFI. Volgens onderzoeksplatform Mediapart kregen politie- en inlichtingendiensten zelfs opdracht om de partij als aanstichter aan te wijzen, hoewel daarvoor volgens betrokken medewerkers geen bewijs was. LFI spreekt wel over een noodzakelijke radicale verandering en verwelkomt volksprotesten, maar zegt dat die verandering via verkiezingen moet plaatsvinden. De partij heeft zich in eerdere rellen echter niet altijd duidelijk voor kalmte uitgesproken.

De beschuldigingen lijken de positie van Mélenchon voorlopig niet sterk te schaden. In een peiling van Ifop Fiducial, gehouden na de rellen, staat hij bij de presidentsverkiezingen van over ongeveer een half jaar nog steeds tweede, na Marine Le Pen. Zijn voorsprong op Philippe en Raphaël Glucksmann is in sommige scenario’s wel kleiner dan de foutmarge. Ook Glucksmann, Mélenchons belangrijkste linkse rivaal, waarschuwde dat de verontwaardiging over het geweld de maatschappelijke oorzaken ervan niet mag overschaduwen.