Rechts groeit bij Franse gemeenteraadsverkiezingen
In dit artikel:
Rechtse en extreemrechtse partijen boeken winst bij de eerste ronde van de Franse gemeenteraadsverkiezingen, terwijl links op sommige plekken ook terrein wint. De stemming afgelopen weekend kende een betrekkelijk lage opkomst en bevestigt dat de lokale politieke verhoudingen in beweging zijn.
Frankrijk gebruikt een systeem met twee rondes: alleen lijsten die minstens 10 procent van de stemmen halen mogen zelfstandig doorgaan naar de tweede ronde; lijsten met ten minste 5 procent kunnen zich aansluiten bij andere combinaties. Daardoor volgen in grote steden vaak onderhandelingen en nieuwe akkoorden in de dagen tussen ronde één en twee. Lokale partijen en kandidaten hebben 48 uur om allianties te smeden; de deadline voor definitieve lijsten is dinsdag om 18.00 uur.
Op stedelijk niveau zijn de voorlopige scores uiteenlopend. In Parijs leidt volgens prognoses de socialistische kandidaat Emmanuel Grégoire ruim op de conservatieve Rachida Dati; meerdere kandidaten, onder wie Sophia Chikirou (La France Insoumise) en centrumpoliticus Pierre-Yves Bournazel, maken kans op een tweede ronde. Ook Sarah Knafo (rechts) probeert de kiesdrempel te halen. In Marseille en Lyon wordt eveneens een tweede stemronde verwacht.
Sommige uitslagen waren duidelijk: in Le Havre won ex-premier Édouard Philippe overtuigend met ongeveer 43 procent. In Lyon is de strijd gespannen tussen de zittende groene burgemeester Grégory Doucet en zakenman Jean-Michel Aulas, die conservatieve steun heeft, met beide kandidaten dicht bij elkaar in de peilingen.
Opvallend is de groei van partijen aan de uitersten. Rassemblement National (RN) verstevigt haar positie in meerdere gemeenten, met succesvolle herverkiezingen van enkele burgemeesters en koplopers in zuidelijke steden als Nîmes en Toulon. Ook radicaal-linkse La France Insoumise scoort sterk in steden zoals Roubaix en Lille en kan haar lokale vertegenwoordiging uitbreiden. De kleinere extreemrechtse beweging Reconquête meldt al meer dan honderd behaalde gemeenten in de eerste ronde.
Nationaal-politieke kopstukken doen het lokaal ook goed: in Nice staat Éric Ciotti ruim voor Christian Estrosi, wat de machtsverhoudingen binnen de rechterzijde kan beïnvloeden. Politieke leiders reageren verschillend op de uitslagen: RN-leider Jordan Bardella roept op tot samenwerking met andere rechtse lijsten; links staat minder eensgezind — socialisten sluiten een landelijke alliantie met LFI uit, terwijl LFI-coördinator Manuel Bompard pleit voor brede samenwerking tegen extreemrechts. Renaissance (de partij van president Macron) zegt geen steun te zullen verlenen aan extreemrechts of radicaal links.