Grootste corruptiezaak in jaren raakt kring rond Zelensky: 'Hoe langer hij zwijgt, hoe meer dat zegt'
In dit artikel:
Andri Jermak, tot eind 2023 de stafchef en rechterhand van president Volodymyr Zelensky, wordt formeel verdacht van witwassen. Hij trad in november terug nadat zijn mogelijke betrokkenheid bij een corruptiezaken aan het licht kwam. Het lopende onderzoek, bekend als Operatie Midas, draait om grootschalige fraude bij het staatsenergiebedrijf Energoatom en loopt al sinds vorig jaar. Naast Jermak worden twee ministers en een voormalige zakenpartner van Zelensky onderzocht.
Onderzoekers menen dat er tientallen miljoenen euro’s uit Energoatom zijn weggesluisd. Een deel van dat geld zou zijn gebruikt voor de bouw van vier luxe villa’s net buiten Kyiv; Oekraïense onderzoeksjournalisten maakten foto’s van de nog niet voltooide panden. Drie woningen zouden bestemd zijn voor Jermak, een ex-minister en de voormalige zakenpartner. Over het vierde huis doet in het dossier de naam ‘Vova’ (een afkorting van Volodymyr) de ronde, wat speculatie oproept over een mogelijke link met Zelensky, maar daar is geen hard bewijs voor. De rechter heeft de bouw voorlopig stilgelegd. Een definitieve uitspraak in de zaak wordt de komende maanden niet verwacht.
Of president Zelensky wist van de malversaties blijft een open vraag. Door zijn presidentiële immuniteit kan het onderzoek momenteel geen bewijs tegen hem verzamelen, waardoor direct uitsluitsel ontbreekt. Tetiana Shevchuk van het Anti-Corruption Action Center zegt dat Jermak veel taken van Zelensky uitvoerde en dat Jermaks handelen daarom dicht bij de president staat; tegelijk ziet ze geen aanwijzingen dat Zelensky het onderzoek actief zou belemmeren. Critici wijzen echter op zijn opmerkelijke zwijgen over Operatie Midas, wat de indruk kan wekken dat hij op de achtergrond betrokken was of verantwoordelijkheid ontloopt.
De affaire raakt ook Zelensky’s internationale ambities. Corruptiebestrijding is een belangrijk criterium voor aansluiting bij de EU; hoewel Europese reacties tot dusver relatief mild zijn, benadrukt EU-ambassadeur Katarína Mathernová dat het voor de beeldvorming belangrijk is dat anti-corruptie-instellingen hun werk doen. In eigen land blijft steun voor Zelensky ambivalent: uit recente peilingen blijkt dat 58 procent vertrouwen in hem uitspreekt, terwijl slechts 20–30 procent aangeeft opnieuw op hem te willen stemmen. De zaak verhoogt de druk op de regering om hervormingen door te voeren, ook al blijft het front in de oorlog tegen Rusland tegelijkertijd het politieke debat domineren.