Rechterhand van vaccinscepticus Kennedy wordt interim-directeur Amerikaanse gezondheidsdienst CDC

In dit artikel:

De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC raakt in beroering: woensdag werd Susan Monarez, pas recent benoemd directeur van de Centers for Disease Control and Prevention, door het Witte Huis ontslagen nadat zij weigerde uit eigen beweging op te stappen. Haar vertrek, zo berichtten Amerikaanse media, volgt op diepe meningsverschillen met minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy jr. over het vaccinatiebeleid; Kennedy, bekend als vaccinscepticus, zou Monarez onder druk hebben gezet om de goedkeuring van bepaalde coronavaccins in te trekken, wat zij geweigerd zou hebben. Advocaten van Monarez zeggen dat zij ontslagen is omdat ze weigerde “onwetenschappelijke, roekeloze richtlijnen” door te voeren. Als gevolg van de crisis dienden ook drie hoge CDC-functionarissen – het hoofd Medische Dienst, het hoofd Immunisering en Luchtwegaandoeningen en de directeur van het Nationaal Centrum voor Opkomende en Zoönotische Infectieziekten – hun ontslag in. Viceminister van Gezondheidszorg Jim O’Neill is aangesteld als waarnemend directeur.

Op immigratiegebied kondigde het ministerie van Binnenlandse Veiligheid een voorstel aan om verblijfsduur van buitenlandse studenten en journalisten te beperken: studentenvisums zouden voortaan maximaal vier jaar geldig zijn, buitenlandse journalisten 240 dagen (met mogelijke verlenging) en Chinese journalisten maximaal 90 dagen. Het ministerie motiveert de maatregel met bezorgdheid over misbruik en nationale veiligheid, terwijl het ministerie van Handel aangeeft dat internationale studenten de VS in 2023 ruim 50 miljard dollar opleverden en het land liefst 1,1 miljoen buitenlandse studenten huisvest.

Op politiek-juridisch vlak voert president Donald Trump verschillende ingrijpende stappen door en kondigt nieuwe aan. Hij maakte het ontslag bekend van Fed-bestuurder Lisa Cook (aangesteld in 2022), die via haar advocaat juridische stappen aankondigt om haar positie te behouden; het is uitzonderlijk dat een president probeert een Fed-gouverneur te verwijderen. Verder tekende Trump een presidentieel decreet dat vervolging moet mogelijk maken van mensen die de Amerikaanse vlag verbranden (juridische houdbaarheid onzeker), dreigt met importheffingen en exportbeperkingen tegen landen die techbedrijven extra belasten, en wil hij het ministerie van Defensie hernoemen naar “Ministerie van Oorlog”. Hij schreef ook op zijn kanaal Truth Social dat hij tv-licenties van ABC en NBC wil intrekken wegens vermeende partijdigheid. Daarnaast vecht Trump in New York een uitspraak aan waarin hij aansprakelijk werd gesteld voor fraude; zowel hij als de aanklager laten in beroep gaan.

Andere ontwikkelingen: de Amerikaanse immigratiedienst pakte de Salvadoraanse Kilmar Abrego Garcia opnieuw op; een rechter hield voorlopig een uitzetting naar Oeganda tegen zodat hij zijn angst voor onveiligheid daar kan toelichten. De VS zouden het visum van de Braziliaanse minister Ricardo Lewandowski hebben ingetrokken, wat de al gespannen betrekkingen tussen Washington en Brazilië verder kan belasten. Op economisch en commercieel vlak bestelde Korean Air 103 toestellen bij Boeing voor circa 36 miljard dollar; AmCham-directeur Marc ter Haar verwacht niet dat Trumps importheffingen massale verhuizingen van farmaceutische bedrijven naar de VS zullen veroorzaken. Verder werden tientallen FEMA-medewerkers geschorst wegens kritische uitlatingen over Trumps beleid, en is een Amerikaan in Duitsland aangeklaagd wegens poging tot doorspelen van informatie aan China.

Samenvattend: de week kenmerkt zich door turbulentie in de Amerikaanse overheid — een gezondheidscrisis binnen de CDC gekoppeld aan politieke invloed op wetenschappelijk beleid, striktere visumvoorstellen, en een reeks van juridische en beleidsacties van president Trump die zowel binnenlandse als internationale gevolgen hebben.