Rechter stuurt niemand terug

In dit artikel:

De rechtbank Midden-Nederland heeft op 22 september bepaald dat minister Van den Brink drie asielzoekers niet aan Italië mag overdragen. Volgens de rechtbank heeft Italië geen opvangplaatsen gereserveerd voor mensen die vanuit andere EU-landen worden teruggestuurd. Zij lopen daardoor het risico zonder onderdak, voedsel en water op straat te belanden. Het recht op opvang blijft volgens de rechters ook onder het nieuwe Europese Asiel- en Migratiepact gelden. Omdat de minister niet kon aantonen dat de opvangsituatie in Italië daadwerkelijk is verbeterd, moet hij de zaken opnieuw beoordelen.

De uitspraak volgt ongeveer drie weken na een vergelijkbaar vonnis van de rechtbank Den Haag, die de overdracht van een Russische asielzoeker met een Italiaans visum blokkeerde. Sinds 2023 zijn overdrachten naar Italië al meerdere malen tegengehouden vanwege tekortschietende opvang. Het migratiepact, dat op 12 juni inging, moest daar verandering in brengen. Italië beloofde de opvang te verbeteren en Nederland verwachtte dat overdrachten daardoor weer mogelijk zouden worden, maar rechters achten die toezeggingen voorlopig onvoldoende.

De auteur stelt dat hierdoor de druk op de Nederlandse opvang, gemeenten en woningmarkt blijft toenemen. Vorige week registreerde Nederland volgens het artikel circa 710 asielgerelateerde aanvragen, wat bij voortzetting neerkomt op ruim 35.000 per jaar. Tegelijkertijd waarschuwde de Onderzoeksraad voor Veiligheid voor onveilige omstandigheden voor duizenden kinderen in de noodopvang. De auteur vindt dat Nederland Italië en de Europese Unie verantwoordelijk moet houden in plaats van de gevolgen van de gebrekkige opvang zelf te dragen.

Als voorgestelde oplossing noemt het artikel hoger beroep bij de Raad van State, afdwingbare en controleerbare opvangafspraken met Italië en Nederlandse inspecties ter plaatse. Als die aanpak niet werkt, zou het kabinet volgens de auteur in Brussel moeten aandringen op een uitzonderingspositie en strengere grensbewaking. De tekst is daarbij duidelijk opiniërend en concludeert dat het migratiepact zonder uitvoerbare terugkeerregeling geen effectieve oplossing is.