Rechter en JA21-Kamerlid spreken over clinch na Kamervragen over asielrechter
In dit artikel:
JA21 heeft Kamervragen gesteld over uitspraken van asielrechter Steffie van Lokven nadat zij in een NRC-interview waarschuwde voor oplopende wachttijden en suggereerde dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) terughoudender met beroepsprocedures zou moeten zijn om de druk op de rechtbanken te verminderen. In het interview gaf Van Lokven daarnaast te kennen dat strengere regels migratiestromen waarschijnlijk niet volledig zullen tegenhouden. Die opmerkingen wekten bij JA21 de indruk van "(politiek) activisme" en partij-Kamerlid Diederik Boomsma vroeg minister Bart van den Brink (CDA) of zulke publieke uitlatingen door rechters wenselijk zijn en welke gevolgen eraan verbonden worden.
Rechter Koen de Meulder (rechtbank Midden-Nederland), die Van Lokven recent in Nieuwsuur sprak, keert zich tegen de toon van de Kamervragen. Volgens hem hoort debat over rechtspraak bij deze tijd en vormen publieke uitspraken van rechters geen reden om hun onpartijdigheid in twijfel te trekken. De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR), onder leiding van Marc Fierstra, steunt Van Lokven expliciet en waarschuwt dat politieke inmenging in de manier waarop rechters hun werk doen onacceptabel is; Fierstra verwees daarbij impliciet naar situaties in landen als Polen waar kritiek op rechters het gezag van de rechterlijke macht ondermijnde.
Achtergrond van het geschil is dat Van Lokven regelmatig prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie in Luxemburg voorlegt, waardoor Nederlandse asielregels soms moeten worden aangepast aan Europees recht. Dat leidt tot frustratie bij JA21, die stelt dat politici willen werken aan strengere migratieregels maar vastlopen op juridische kaders en jurisprudentie — in haar woorden een “juridisch moeras”. De Meulder antwoordt dat rechters Europees en internationaal recht moeten toepassen en dat het aan de politiek is om werkbare en rechtssichere wetgeving te maken.
De zaak benadrukt de klem tussen politieke wensen voor strenger migratiebeleid en de verplichtingen van rechters om mensenrechten en EU-recht te handhaven. Terwijl JA21 vreest dat publieke kritiek van rechters beleidsruimte ondermijnt, verdedigen gerechtelijke organisaties en collega-rechters het recht en de plicht van rechters om in voorkomende gevallen publiek en procedureel op te treden.