Rechter: Duitse grenscontroles schenden Schengenverdrag (update)

In dit artikel:

Een Duitse rechtbank in Koblenz oordeelt dat de door Duitsland ingevoerde grenscontroles in strijd zijn met het Schengenverdrag. De uitspraak geldt formeel voor de Duits-Luxemburgse grens, maar raakt ook controles die sinds 2024 aan de Groningse en Drentse grenzen met Duitsland plaatsvinden. De rechter concludeerde dat deze controles het vrije verkeer van personen beperken en dat de Duitse overheid onvoldoende aantoonde dat er feitelijke aanwijzingen zijn voor een toename van migratiestromen die zulke maatregelen zouden rechtvaardigen.

De klacht was ingediend door een rechtsgeleerde die vorig jaar bij terugkeer uit Schengen bij Luxemburg zich moest identificeren. Volgens de rechtbank baseert de regering haar verlengingen niet op een deugdelijke feitelijke onderbouwing. De uitspraak verbiedt de controles echter niet onmiddellijk; de rechter suggereert dat het Europese Hof van Justitie (HvJ-EU) een definitief oordeel zou moeten vellen. Duitsland gaat in beroep tegen de uitspraak.

In Nederland leiden de controles tot praktische problemen in het noorden: grote files, omleidingsverkeer door dorpen en meerdere ongevallen doordat automobilisten afgeleid raken. Na een ernstig ongeluk aan de Gelders-Duitse grens (zeven auto’s, één dode) riep de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls Duitsland op te stoppen met de controles. Ook de burgemeester van Doetinchem uitte scherpe kritiek en drong aan op maatregelen die de nevenschade verminderen.

Korter gezegd: de Duitse grenscontroles zijn door een Duitse rechter voorlopig bestempeld als onrechtmatig vanwege gebrek aan bewijs van een concrete migratiedreiging, maar een definitieve uitspraak wordt naar het Europese niveau verwezen en de maatregelen blijven voorlopig van kracht tijdens de juridische procedures. Ter herinnering: het Schengengebied (29 landen) staat in principe vrij verkeer toe, maar kent uitzonderingen voor tijdelijke grenscontroles bij echte veiligheids- of ordeproblemen.