Rechtbanktekenaars zijn geschokt dat mensen als PVV'er Maikel Boon hun werk misbruiken voor 'politieke drek'

In dit artikel:

In de Rotterdamse rechtbank observeerde Margriet Oostveen hoe een klein, hecht groepje rechtbanktekenaars met bezorgdheid kijkt naar de opkomst van AI-manipulatie. Er zijn in Nederland nog maar zeven van deze tekenaars (in België eentje). Ze werken vaak zelfstandig, zijn opgeleid aan kunstacademies en tekenen nu grotendeels digitaal op iPad voor kranten en persbureaus (Petra Urban voor De Telegraaf, Adrien Stanziani voor het ANP, Nicole van den Hout voor het AD).

Oostveen beschrijft een zaak waarbij PVV’er Maikel Boon een van Petra’s rechtszaaltekeningen met AI bewerkte om een azc in een kwaad daglicht te zetten. Ook het werk van Aloys Oosterwijk blijkt door een anoniem YouTube-kanaal (‘Ademlicht’) gebruikt te worden voor AI‑gegenereerde haatliederen en geanimeerde, agressievere versies van hun portretten — onder meer rond de zaak van de vermoorde Lisa uit Abcoude. Dat heeft bij de tekenaars diepe ergernis en bezorgdheid gewekt; Aloys zegt dat hij misselijk werd van het ongewild in politieke modder gesleept worden.

De tekenaars benadrukken dat hun taak niet zozeer dramatische expressies toevoegen is maar subtiel observeren: zij leggen lichaamstaal en houdingen vast — “van buiten naar binnen”, zoals Petra het omschrijft — en vangen daardoor nuances die foto’s of gefabriceerde AI-beelden kunnen verdoezelen. Ze verdedigen hun positie tegenover rechters en advocaten, delen tips in een appgroep en pleiten voor het behoud van hun onafhankelijke rol in openbare zittingen. De column waarschuwt dat AI niet alleen banen kan vervangen, maar ook beeldvorming en publieke opinie kan vervormen, waardoor de behoefte aan betrouwbare, menselijke observatie juist groter wordt.