Rechtbank fluit heksenjacht terug: Duitse inlichtingendienst mag AfD niet 'extremistisch' noemen

In dit artikel:

Een rechtbank in Keulen heeft donderdag een voorlopig verbod opgelegd aan de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst (Bundesamt für Verfassungsschutz, BfV) en het justitiële apparaat om de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) als extremistische groepering te bestempelen. De BfV had begin mei besloten de partij het etiket van extremisme op te plakken; de AfD tekende daarop direct beroep aan bij de rechter.

De magistratuur oordeelde dat er binnen de AfD wel activiteiten voorkomen die tegen de grenzen van het democratische bestel aan schuren, maar dat dat nog geen rechtvaardiging vormt om de partij in haar geheel als ongrondwettelijk of extremistisch te kwalificeren. Daarom mag de staat de partij voorlopig niet met de beschuldiging van extremisme omschrijven; een definitieve uitspraak wordt later deze week verwacht.

AfD-leiders reageerden opgelucht: fractievoorzitter Alice Weidel noemde de uitspraak op X een "overwinning voor de democratie en de rechtspraak". Tegenstanders en veel media wijzen echter op afzonderlijke incidenten binnen de partij, zoals de veroordeling van een voormalige medewerker van AfD-politicus Maximilian Krah voor spionage ten gunste van China, en het onderzoek naar parlementslid Matthias Moosdorf wegens een vermeende foutieve groet in het parlement. Deze zaken worden door critici aangevoerd als voorbeelden van problematische gedragingen binnen de partij.

Ter context: een officiële classificatie door de BfV kan leiden tot intensiever toezicht en reputatieschade voor een partij; een verbod op een politieke partij kan alleen door het Duitse constitutionele hof (Bundesverfassungsgericht) worden uitgesproken. De Keulse uitspraak zet dus voorlopig een juridische grens rondom het gebruik van het label 'extremistisch', terwijl de bredere rechtszaak over de status van de AfD nog loopt.