Rechtbank dwingt X tot openheid over shadowban: Nederlandse gebruiker krijgt inzage in data

In dit artikel:

Het Gerechtshof Amsterdam heeft bepaald dat socialemediaplatform X een Nederlandse gebruiker, ondernemer en jurist Danny Mekić, volledige toegang moet geven tot alle persoonlijke gegevens die het over hem bijhoudt — inclusief uitleg over een in 2023 opgelegde verminderde zichtbaarheid (een zogenaamde shadowban). Mekić voert al jaren juridische procedures tegen het platform nadat zijn berichten plotseling nauwelijks nog in zoekresultaten en tijdlijnen verschenen, naar zijn zeggen vlak nadat hij een opiniestuk publiceerde over Europese regelgeving rond online kindermisbruik en de risico’s van massasurveillance.

X verweerde zich met het argument dat openbaarmaking van moderatie- en algoritme-informatie misbruikt zou kunnen worden door kwaadwillenden. Het hof vond echter dat het inzagerecht van de gebruiker zwaarder weegt en beveelt dat het platform onder meer interne moderatienotities — de zogenoemde “Guano Notes” — en andere relevante data aan Mekić verstrekt, zodat hij inzicht krijgt in aanleiding en werking van de opgelegde beperking. Eerder had de rechtbank Mekić al gelijk gegeven en een dwangsom van 4.000 euro per dag opgelegd voor het geval X niet zou meewerken; desondanks bleef het bedrijf tot nu toe weigeren.

De uitspraak raakt aan bredere Europese regels: Mekić baseerde zijn eisen op de Digital Services Act, die transparantie over accountbeperkingen verplicht, en op de AVG (GDPR), die recht geeft op inzage in persoonsgegevens. Ook bleef het hof zitten waar het zat toen X probeerde Mekić een spreekverbod op te leggen — dat verzoek werd afgewezen. De zaak benadrukt de spanning tussen platforms die hun moderatiepraktijken willen beschermen en de groeiende wettelijke plicht tot verantwoording en transparantie richting gebruikers binnen de EU.