Recensie The Odyssey: in spectaculaire verfilming vol geweld is de held zelf de ware bedreiging voor de beschaving

In dit artikel:

Christopher Nolan verplaatst in zijn filmische bewerking van de Odyssee de nadruk opvallend sterk naar de Trojaanse Oorlog en maakt van Odysseus’ terugkeer een somber anti-oorlogsverhaal. De recensie beschrijft hoe Nolan de avontuurlijke reis langs figuren als Kirke, Kalypso en de cycloop flink inkort, terwijl hij de gevechten en de nasleep van de oorlog juist breed en spectaculair in beeld brengt. Daarmee verandert hij Homeros’ heldenepos in een waarschuwing tegen geweld, machtswellust en de kwetsbaarheid van beschaving.

Volgens de bespreking laat Nolan zien dat de film zowel kritiek levert op oorlog als diezelfde oorlog met veel visuele bravoure toont. De vrijers van Penelope worden nadrukkelijk als schurken neergezet om hun gewelddadige einde te rechtvaardigen, maar de echte morele focus ligt op Odysseus zelf. Zijn list met het Trojaanse paard, zijn plunderingen en zijn schuldgevoel zorgen ervoor dat hij zichzelf voortdurend saboteert. Ook vrouwen krijgen meer zelfstandigheid dan in het origineel: Helena is minder een slachtoffer dan een speler met eigen belangen, en de film suggereert dat achter de oorlog niet schoonheid maar macht en handelsbelangen schuilgaan.

Aan het einde wijkt Nolan af van Homeros door Odysseus niet direct na de moord op de vrijers te laten eindigen, maar pas wanneer hij zichzelf verbant en beseft dat juist hij, als ‘man van de zee’, de ware bedreiging voor de orde vormt.