Recensie Carrousel: overdaad en bombast in theaterspektakel over de last van een erfstuk op de kermis
In dit artikel:
Op het Almeerderstrand speelt theatergroep Vis à Vis deze zomer Carrousel, een groots opgezet spektakel vol stunts, explosies en talloze special effects. Centraal staat een oud, rijk versierd carrousel dat dienstdoet als zowel decorstuk als metafoor: een erfstuk van een Surinaamse familie waar traditie en behoud botsen met moderne kermisattracties en commercieel gewin.
De verhaallijn volgt kermisuitbater Ewald, die worstelt met het onderhoud van het meer dan honderd jaar oude carrousel dat zijn vader bij aankomst in Nederland bouwde. Zijn verleden — van plantage, via vlucht naar een nieuw bestaan op kermissen — legt zware verantwoordelijkheden op zijn schouders. Tegelijkertijd staat de eigendomspolitiek van de kermis onder druk door figuren als Berto, die liever glimmende, online verkoopbare attracties ziet dan oude nostalgische zaken. Ewalds dochter Frida, die ooit studeerde en de representant van de toekomst is, worstelt met haar plek tussen afkomst en vooruitgang; de vraag of zij het familie-erfstuk wil overnemen blijft openstaan.
Jibbe Willems’ tekst legt expliciet de doorwerking van het slavernijverleden over generaties bloot: van een oma die ontsnapte en een bestaan opbouwde, via een vader die zijn roots eert, naar een zoon die probeert te onderhouden en een dochter die vooruitkijkt. Regisseur Gerold Guthman kiest voor het spektakel: slapstick, sabotageplotjes en fysiek theater vullen de enorme speelruimte. Dat levert spectaculaire scènes op — denk aan een vrouw die aan een hijskraan door de lucht zwaait en een feestelijke optocht die doet denken aan Theo Jansens strandbeesten — maar ook een zekere overdaad. Grote gebaren, herhalingen in de tekst en voorspelbaarheid verzwakken soms de dramatische kern.
Ondanks die bombast blijft het familieverhaal ontroerend en relevant. De rijke decoratie van het carrousel en het aanstekelijke slotlied, het Surinaamse kinderliedje Bigi Kaiman, zorgen dat de voorstelling lang blijft nazinderen. Carrousel is dus zowel visueel spectaculaire zomerentertainment als een reflectie op erfgoed, herinnering en de vraag welke lasten en kansen een nieuwe generatie wil meedragen.