Rathenau Instituut onderzoekt buitenlandse inmenging bij verkiezingen

In dit artikel:

Het Rathenau Instituut voert in opdracht van de Tweede Kamer onderzoek naar buitenlandse online inmenging in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. Doel is te achterhalen of en hoe verkiezingen digitaal worden beïnvloed, omdat buitenlandse actoren via sociale media en geautomatiseerde netwerken de publieke opinie kunnen vervormen.

Het instituut wijst erop dat grote technologiebedrijven zoals Meta en TikTok een sleutelrol spelen: zij beschikken over interne data (bijv. platformlogs en analyses) die nodig zijn om te detecteren of botnets of gesynchroniseerde campagnes politieke content kunstmatig laten opbloeien. Onderzoeker Wouter Nieuwenhuizen benadrukt dat platforms zulke netwerken kunnen herkennen en de achterliggende actoren beter kunnen traceren. Europese regelgeving geeft kabinet en toezichthouders bovendien instrumenten om van deze bedrijven informatie en maatregelen te eisen; platforms hebben volgens die regels ook zelf de plicht risico’s van hun diensten te signaleren en te beperken.

Praktisch betekent dit dat de Nederlandse overheid en Kamerleden techbedrijven moeten blijven bevragen en, waar nodig, verzoeken om interne data vrij te geven om manipulatie aantoonbaar te maken. Die gegevens zijn cruciaal om te bepalen of een virale stroom politieke boodschappen natuurlijk is of het resultaat van gecoördineerde, vaak buitenlandse beïnvloeding. Wouter Hoeffnagel is Manager Online Content bij Dutch IT Media.