Rapport onthult: Syrische asielzoekers veroorzaken steeds vaker overlast

In dit artikel:

Een recent WODC-rapport, uitgevoerd door Bureau Beke, signaleert dat de overlast in en rond Nederlandse opvanglocaties niet langer alleen wordt toegeschreven aan jonge Noord-Afrikanen, maar dat recent aangekomen Syrische jongeren steeds vaker betrokken zijn bij incidenten. Het onderzoek betrof bewoners van COA-locaties, inclusief asielzoekers, statushouders en afgewezen vluchtelingen die nog in de opvang verblijven.

Professionals, zoals medewerkers van Nidos (de voogdijorganisatie voor vluchtelingenjongeren), melden dat veel van deze Syrische jongeren eerdere jaren in buurlanden van Syrië – bijvoorbeeld Turkije – hebben doorgebracht, vaak zonder stabiel onderwijs of begeleiding. Die voorsprong aan straatgedrag, gecombineerd met middelenmisbruik, psychische klachten, verveling, lange asielprocedures en gebrek aan familie of rolmodellen, vergroot volgens het rapport het risico op overlast en criminele activiteiten. Een Nidos-medewerker vat het belang van netwerkvorming samen: “Een strenge oom kan wonderen doen,” waarmee wordt benadrukt hoe familie steun en richting kan geven.

Het rapport benadrukt dat er verschillende typen oorzaak zijn: sommige bewoners plegen doelbewust strafbare feiten zoals diefstal of drugshandel; bij anderen zijn verslaving, trauma of uitzichtloosheid leidend. Daarom adviseren de onderzoekers een meer op gedrag gerichte aanpak in plaats van te sturen op brede labels als ‘veiligelander’ of ‘kansarme asielzoeker’. Ernstige overlast moet volgens hen duidelijke consequenties krijgen.

In reactie op de bevindingen kondigt asielminister Bart van den Brink een landelijk team aan dat mobiele groepen overlastgevers gerichter moet aanpakken. Hij pleit voor een persoonsgerichte aanpak en betere samenwerking tussen instanties. Mogelijke maatregelen zijn overplaatsing uit de lokale situatie naar speciale opvangplekken voor overlastgevers, uitbreiding van die speciale opvang (met name voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen), vreemdelingendetentie of passende zorg. Gemeenten melden bovendien dat sommige overlastgevers zich verplaatsen en strafbare feiten plegen in andere gemeenten dan waar zij officieel verblijven.

Kortom: het probleem is divers en verandert van samenstelling; het rapport roept op tot gerichtere, capaciteitverhogende en individuele oplossingen om overlast structureel te verminderen.