Rapport: kabinet zal iets moeten doen aan hypotheekrenteaftrek

In dit artikel:

Het kabinet zal alsnog knopen moeten doorhakken over de hypotheekrenteaftrek, ondanks een coalitieafspraak om de fiscale behandeling van de eigen woning ongemoeid te laten. Ambtenaren van het ministerie van Financiën wijzen op een praktisch probleem rond de sinds 2001 geldende dertigjaarstermijn: er bestaat geen centraal register van hoe lang belastingplichtigen renteaftrek hebben genoten. Mensen moeten dat zelf opgeven en bewijzen, terwijl de Belastingdienst niet overal tegenbewijs heeft en niet iedereen kan controleren. Dat maakt fraude lonend en leidt tot oneerlijke uitkomsten voor eerlijke burgers.

Minister Eelco Heinen noemde de situatie „tijdelijk” en wees erop dat het probleem vanzelf zou aflopen naarmate hypotheken die sinds 2013 amortiseren uitlopen, maar ambtenaren waarschuwen dat niets doen weliswaar relatief weinig kost (ongeveer €100 mln per jaar), maar verkeerd gedrag kan belonen en gevolgen heeft voor leenruimte en hypotheekverstrekking.

Het rapport bespreekt meerdere oplossingsrichtingen met elk grote voor- en nadelen. Vroegtijdig stoppen met renteaftrek voor oude hypotheken in 2031 zou de staat gemiddeld €1,4 mrd per jaar schelen in 2031–2043, maar zou sommige huiseigenaren hun recht op dertig jaar aftrek ontnemen. Uitstel tot 2043 verlengt voor sommigen de aftrek onterecht en kost de schatkist juist gemiddeld €1,4 mrd per jaar. Overgangsregelingen verlichten de klap voor huishoudens, maar vragen vaak oversluiting van hypotheken; een geleidelijke afbouw is goedkoper maar complexer voor zowel burgers als de Belastingdienst. De keuze vergt een politieke afweging tussen rechtvaardigheid, uitvoerbaarheid en begrotingseffecten.