Rapport beschuldigt Europese Commissie van verkiezingssturing
In dit artikel:
Op 3 februari 2026 publiceerde de juridische commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een uitgebreid rapport (met 160 pagina’s tekst en meer dan 3.000 pagina’s bijlagen) waarin de Europese Commissie wordt beschuldigd van grootschalige bemoeienis met politieke communicatie in EU-lidstaten via de Digital Services Act (DSA). De bijlagen bevatten volgens de auteurs interne documenten, vergaderverslagen en moties die het vermeende bemoeizuchtige gedrag van Brussel onderbouwen; vanwege de vertrouwelijke aard van veel stukken suggereert het rapport dat de VS toegang heeft gehad tot bronnen binnen de Europese instellingen.
Kern van de aantijgingen is dat de DSA — een wet die bedoeld is om desinformatie en schadelijke online inhoud tegen te gaan — door de Commissie en betrokken platforms wordt ingezet om ook legale, politiek afwijkende meningen te beperken. De commissie noemt dit geen geïsoleerd instrument, maar het eindresultaat van jarenlange uitbreiding van invloed: begonnen als vrijwillig overleg, uitgegroeid tot dwingende regels met sancties voor zogenoemde zeer grote online platforms en zoekmachines (VLOPs), veelal Amerikaanse bedrijven zoals Meta, Alphabet, Microsoft, TikTok en X. Omdat die platforms universele systeemaanpassingen doorvoeren, werken de censuurmechanismen volgens het rapport ook door buiten Europa — en dat trekt Amerikaanse aandacht.
Het rapport schetst concrete werkmethoden: de Commissie ontwikkelde een DSA Elections Toolkit die digitale toezichthouders en platforms aanzet tot aanpassingen van algoritmen, labeling van content, het beperken van bereik van ongewenste politieke boodschappen en samenwerking met erkende factcheckers en ngo’s. Er zouden “snelle responssystemen” zijn opgezet waarmee nationale overheden of aan hen gelieerde organisaties prioritaire verzoeken tot verwijdering konden indienen. TikTok rapporteerde volgens het rapport dat het tijdens de aanloop naar de EU-verkiezingen van 2024 meer dan 45.000 stukken vermeende ‘desinformatie’ had verwijderd, waaronder politieke uitingen over migratie, klimaat, veiligheid en LGBT+-kwesties.
Nederland komt expliciet voor. Het rapport meldt dat Brussel voorafgaand aan de Nederlandse verkiezingen van 2023 een gesprek met TikTok voerde over risicobeoordeling en beperkingsmaatregelen, en dat het Nederlandse ministerie van Binnenlandse Zaken werd aangewezen als ‘vertrouwde melder’ met bevoegdheid om prioritaire DSA-verzoeken in te dienen. Zes weken voor de verkiezingen van 2025 organiseerde de Nederlandse toezichthouder ACM een rondetafel met Europese toezichthouders, platforms en maatschappelijke organisaties om censuurpraktijken en “structurele verbeteringen” te bespreken.
De auteurs waarschuwen dat de Commissie verkiezingsintegriteit interpreteert als het beschermen van politieke beleidsconsensus, waardoor ook legale maar afwijkende meningen als ‘schadelijk’ bestempeld kunnen worden. Als voorbeelden worden striktere ingrepen in Slowakije en Roemenië genoemd; Nederland zou minder extreem worden aangepakt, maar de casus geldt volgens het rapport als waarschuwing.
Belangrijke context: de DSA is opgezet om online schade en illegale content te bestrijden, maar het rapport stelt dat de toepassing ervan democratische debatten kan beperken als beleid en handhaving te ver gaan. Het document heeft in ieder geval een politiek debat aangewakkerd over de balans tussen bestrijding van desinformatie en het beschermen van vrije meningsuiting in de EU en daarbuiten.