Raoul Leering: Eenvoudiger en beter belastingstelsel? Ja, dat kan!

In dit artikel:

Macro-econoom Raoul Leering bespreekt een voorstel dat recent op VPRO’s Tegenlicht aan bod kwam van belastingexpert Reinier Kooiman: in plaats van inkomens- en verbruikstaksen (loonbelasting, BTW, accijnzen) een brede heffing op vermogen invoeren — globaal rond 8% van het totale vermogen — en zo herverdeling primair via vermogen laten verlopen. De aanleiding is dat inkomensongelijkheid door decennialange herverdeling relatief stabiel bleef, terwijl vermogensongelijkheid juist is toegenomen; bovendien is het huidige stelsel door tal van aftrekposten, kortingen en toeslagen erg complex.

Kernpunten van het voorstel:
- Wat: afschaffing van loonbelasting, BTW en accijnzen; invoering van een jaarlijkse vermogensheffing (~8%).
- Waar/wanneer: discussie in Nederland, recent in Tegenlicht.
- Wie: voorgesteld door Reinier Kooiman; analyse en commentaar van Raoul Leering.
- Waarom: effectiever herverdelen van welvaart waar die vooral zit (vermogen), het vereenvoudigen van het belastingstelsel en het vergroten van arbeidsprikkels omdat werken netto meer oplevert.

Gevolgen en afwegingen: lage inkomens zouden er netto op vooruitgaan en kunnen vermogen opbouwen; hogere inkomens krijgen meer netto-inkomen, maar hun grotere vermogens worden zwaarder belast — iemand met een jaarinkomen van €120.000 moet circa €650.000 aan vermogen hebben om per saldo slechter uit te komen. Het plan kan ook arbeidsaanbod versterken en administratieve lasten verlagen. Een belangrijkste zwakte is de grote prikkel tot belastingontduiking: kapitaal kan naar jurisdicties zonder verdragen worden verhuisd, waardoor de heffing omzeild wordt. Als dat risico effectief beperkt kan worden, vindt Leering het voorstel de moeite waard om serieus te overwegen.