RAMPKABINET-JETTEN: VVD en CDA leveren Nederland uit aan grillen van Jesse Klaver (Bedelstaf in de Kamer!)
In dit artikel:
Het nieuwe kabinet onder leiding van D66’er Rob Jetten is een minderheidsregering met maar 66 zetels in de Tweede Kamer, besloten na drie maanden formatiewerk. D66, VVD en CDA kozen ervoor zonder vaste parlementaire meerderheid te gaan besturen, waardoor ze afhankelijk zijn van buitenparlementaire steun voor wetsvoorstellen, begrotingen en beleid. Dat maakt het kabinet volgens critici extreem kwetsbaar: iedere maatregel vereist onderhandelingen en concessies.
De achtergrond: rechts kon geen stabiele meerderheid vinden en sloot een minderheidsconstructie. Potentiële steun van partijen als FVD, PVV of de nieuwe Groep Markuszower wordt als onwaarschijnlijk gezien; die fracties hebben al laten weten zich niet als marionetten van het kabinet te zullen opstellen. Daardoor blijven GroenLinks-PvdA en fractieleider Jesse Klaver als meest plausibele swingfactor over. Daardoor vrezen tegenstanders dat links beleid wordt afgedwongen in ruil voor gedoogsteun of gedetailleerde afspraken.
Het opiniestuk hekelt vooral VVD-leider Dilan Yesilgöz en CDA-leider Henri Bontenbal: volgens de schrijver hebben zij een kabinet samengesteld zonder mandaat en zonder vangnet, waarmee zij rechtskiezers zouden bedriegen. De tekst beschuldigt het kabinet ervan uiteindelijk linkse prioriteiten — meer klimaatuitgaven, ruimhartiger asielbeleid — te moeten betalen om te overleven, en noemt dat schadelijk voor welvaart, veiligheid en vertrouwen in de politiek. Er wordt ook persoonlijk kritiek geuit op de formatiefase, onder meer verwijzingen naar informateur Wijers en interne communicatie rond Yesilgöz.
Het stuk is duidelijk een pamflet: het roept op tot verzet, nieuwe verkiezingen en financiële steun voor de publicerende organisatie. Het benadrukt dat minderheidsbesturen niet nieuw zijn in Nederland, maar stelt dat een kabinet dat op slechts 66 zetels rust uitzonderlijk fragiel is.
Korte context: minderheidskabinetten kunnen politiek functioneren via ad-hoc meerderheden en afspraken per onderwerp, maar vragen permanente politiek compromis. Voor nu zal Jetten afhankelijk zijn van parlementssteun buiten de drie coalitiepartijen, wat de politieke zelfstandigheid van het kabinet beperkt en de verwachting van veel partijen en waarnemers onzekere politiek op korte termijn schetst.