Rampenkabinet-Jetten wankelt nu al: D66, VVD en CDA botsen over miljardenbezuinigingen
In dit artikel:
Het nieuwe minderheidskabinet onder leiding van D66-premier Rob Jetten (coalitie: D66, VVD, CDA) botst binnen drie weken al op forse politieke en beleidsmatige problemen. Omdat dit kabinet geen Kamermeerderheid heeft, lukt het niet om de belangrijkste onderdelen van het regeerakkoord 'Aan de slag' door te voeren; veel voorstellen worden weggestemd, op pauze gezet of naar adviesorganen doorverwezen.
Belangrijkste punten uit het artikel:
- De voorgenomen versnelde verhoging van de AOW-leeftijd (vanaf 2033) is voorlopig van de baan en doorgeschoven naar de Sociaal-Economische Raad (SER), na tegenstand van vakbonden en werkgevers.
- Het plan om zwangerschapsuitkeringen te verlagen (de zogeheten 'bevalboete') werd abrupt teruggedraaid door D66-fractievoorzitter Jan Paternotte, zonder overleg met coalitiepartners, wat tot ernstige wrijving binnen de coalitie leidde. VVD en CDA vragen nu om een alternatief van D66.
- Een bezuiniging van 10 miljard op de zorg, die vooral kwetsbare groepen zou treffen, werd via een motie van de ChristenUnie direct geblokkeerd.
- De voorgestelde extra heffing voor defensie, aangeduid door het kabinet als 'vrijheidsbijdrage', krijgt brede Kamertegenstand.
- Het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwt dat de inflatie en economische risico’s door de oorlog in het Midden-Oosten de budgettaire situatie kunnen verslechteren, wat het kabinet extra onder druk zet richting Prinsjesdag.
Het artikel schetst een beeld van een fragiel kabinet dat voor elk beleidsvoorstel steun bij de oppositie moet zoeken en daardoor weinig kan uitvoeren. Interne irritaties en politieke onzekerheid leiden volgens de auteur tot een situatie die door critici als voortdurend onderhandelen en politiek handelen zonder resultaat wordt bestempeld. Ter context: SER en CPB zijn belangrijke advies- en analysekantoren in Nederland; hun betrokkenheid wijst op beleids- en legitimiteitsproblemen waarvoor het kabinet nu oplossingen moet vinden.