Radicaal-rechtse Reform UK blijkt de reddingsboot voor gevluchte Conservatieven

dinsdag, 27 januari 2026 (12:03) - Trouw

In dit artikel:

Het Britse radicaal-rechtse Reform UK loopt de Conservatieven in de peilingen voorbij en dat veroorzaakt een massale uitstroom uit de Conservatieve Partij. De meest recente afvallige is ex-minister Suella Braverman, die maandag naar Nigel Farages partij overstapte; zij voegt zich bij ongeveer twintig voormalige Tory-parlementsleden en meerdere vroegere ministers zoals Robert Jenrick, Nadhim Zahawi en Nadine Dorries.

De ontwikkeling speelt de afgelopen weken en komt neer op een vlucht van vooral de rechtervleugel van de partij. Volgens YouGov staat Reform UK op ongeveer 24 procent van de stemmen, de Conservatieven op circa 18 procent — een positie waarin de Tories politiek ernstig kwetsbaar lijken. Farage heeft onlangs bepaald dat overlopen na de gemeenteraadsverkiezingen van 7 mei niet welkom is; hij wil dat overstappers uit ideologische overwegingen komen, niet als vluchtmiddel na verkiezingsverlies.

Voor Reform UK is het aantrekken van ervaren Conservatieve politici nuttig: het vermindert bezwaren over onervarenheid en geeft de partij meer gewicht als potentiële regeringsoptie. Tegelijkertijd waarschuwen waarnemers dat de instroom het risico met zich meebrengt dat Reform UK verandert in een “Conservative Party 2.0”, en dat botsende ego’s binnen de nieuwe formatie spanningen kunnen veroorzaken.

Het vertrouwen van het publiek speelt tegen de overstappers: uit onderzoek blijkt dat slechts een klein deel van de kiezers denkt dat politici in het nationale belang handelen, wat opportunistische wissels argwaan kan wekken. Farage benadrukt dat “pogingen Reform te gebruiken als reddingsboot om je eigen politieke hachje te redden, zullen niet werken.”

Tory-leider Kemi Badenoch minimaliseert de exodus als een “kleine tegenslag, geen beslissend moment.” Sommige analisten, zoals emeritushoogleraar Andrew Gamble, zien juist een kans voor de Conservatives om zich ideologisch te herpositioneren: terug naar nadruk op economische degelijkheid en defensie en afstand van Farages immigratiefocus. Tot dusver lijkt Badenoch echter niet bereid de partij nadrukkelijk naar het politieke midden te brengen.

Voor critici zoals Dominic Cummings is het beeld somberder; hij stelde dat de Conservatieve Partij “compleet dood” is en dat kiezers eerder onverschillig dan fel gekant zijn tegen de partij. De combinatie van slechte peilingen, elitevertrek en interne onzekerheid zorgt ervoor dat het aankomende partijcongres waarschijnlijk in paniekstemming zal plaatsvinden en dat de oudste politieke partij ter wereld voor existentiële keuzes staat.