Radicaal-rechtse partijen nemen afstand van Trump: 'Hij heeft fundamentele belofte gebroken'
In dit artikel:
Donald Trump had lange tijd nauwe informele banden met veel Europese radicaal-rechtse partijen, maar die relatie lijkt de laatste tijd te verzwakken nu zijn directe inmenging in buitenlandse zaken voor politieke schade zorgt. Europese kiezers en sommige partijleiders keren zich steeds vaker tegen zijn agressieve nationalisme en buitenlands beleid — van dreigementen over Groenland tot handelsheffingen en het verzoek om steun bij een mogelijke aanval op Iran.
In Denemarken illustreert Morten Messerschmidt (Deense Volkspartij, DF) die omslag. Hij stond aanvankelijk sympathiek tegenover Trump — vooral vanwege diens anti‑woke-retoriek en ideeën over Groenland — maar keerde zich publiekelijk van hem af toen Deense kiezers negatief reageerden. De DF groeide deze week sterk in zetelaantal (van vijf naar zestien), en Messerschmidt kon zich na de koerswijziging ongestoord op migratiepolitiek richten omdat Groenland‑discussies politiek breed waren afgewezen.
In Italië heeft premier Giorgia Meloni de afgelopen weken terughoudendheid getoond richting Washington. Meloni en Fratelli d’Italia worden gezien als belangrijke bondgenoten van Trump, maar de Italiaanse publieke opinie is fel gekant tegen een militaire escalatie in het Midden‑Oosten. Rond het recente referendum over rechterlijke hervormingen zocht Meloni afstand van de aanval op Iran en erkende ze fouten rond Amerikaanse heffingen, maar dat kon het referendumverlies (53,5% tegen) niet voorkomen.
In Duitsland fungeert Alternative für Deutschland (AfD) als Trumps belangrijkste Europese partner; AfD‑leiders waren vaak te gast in Washington en ontvingen steun van Amerikaanse figuren die Europa oproepen meer ruimte te geven aan rechts-populistische krachten. Toch is de Duitse publieke opinie kritisch over Trump (slechts ongeveer 12% tevreden), en AfD‑kopstukken hebben zelf ook openlijk kritiek geuit op Amerikaanse inmenging, onder meer rond de kwestie Maduro en de aanpak van Iran.
Ook in het Verenigd Koninkrijk is de verhouding minder vanzelfsprekend geworden. Nigel Farage, ooit zichtbaar verbonden met Trump, houdt nu een voorzichtiger toon: hij noemt Trump een vriend maar stelt grenzen, mede omdat een grote meerderheid van Britse kiezers negatief staat tegenover de Amerikaanse president. Binnen Reform UK bestaat bovendien interne verdeeldheid over deelname aan een mogelijk militaire inzet voor Iran.
In Frankrijk tenslotte heeft Rassemblement National zich het meest kritisch opgesteld; voormalige bewondering voor Trump is verschoven naar veroordeling van wat de partij als Amerikaanse imperialistische druk beschouwt, inclusief sancties en inmenging in soevereine aangelegenheden.
Samenvattend: waar radicale rechtsen in Europa vroeger ideologisch met Trump convergeerden — anti‑woke, nationalistisch, economisch protectionistisch — dwingt de realiteit van kiezersvoorkeuren en concrete buitenlandse acties veel partijen nu tot afstand nemen. Voor veel leiders is het politieke risico groter geworden dan de baten van openlijke Trump‑allianties.