Radboudumc en Amsterdam UMC schofferen de Kamer over puberteitsremmers, en VVD-minister Hermans schuift de hete aardappel door

In dit artikel:

Een rondetafelgesprek van de Tweede Kamer over transgenderzorg voor jongeren is uitgesteld nadat Radboudumc en Amsterdam UMC hun deskundigen terugtrokken. De twee universitaire ziekenhuizen, die zelf behandelingen met puberteitsremmers uitvoeren, zouden volgens betrokkenen vrezen dat deelname bijdraagt aan polarisatie en vonden de opzet van het gesprek te gekleurd. De Kamercommissie had het programma echter gezamenlijk vastgesteld op voorstellen van zowel SGP als PRO.

Oud-SP-Kamerlid Renske Leijten noemt de afzegging een schoffering van het parlement. Volgens haar was het gesprek bedoeld om verschillende perspectieven te horen, niet om de ziekenhuizen ter verantwoording te roepen. VVD-minister Hermans heeft voor zover bekend geen publiek oordeel over de weigering gegeven. In haar reactie op het advies van de Gezondheidsraad benadrukt zij dat zorgverleners primair verantwoordelijk zijn voor de vaststelling van goede zorg en voor onderzoek naar langetermijneffecten.

Het debat draait mede om de onzekerheden die de Gezondheidsraad benoemt. De raad ziet aanwijzingen voor enige verbetering van het mentale welzijn, maar beoordeelt de bewijskracht van het wetenschappelijk onderzoek als laag. Langetermijngegevens ontbreken grotendeels en gevolgen voor onder meer cognitie en vruchtbaarheid zijn volgens het advies onvoldoende onderzocht. Ook is het aantal jongeren dat spijt krijgt niet betrouwbaar vast te stellen door korte opvolgperioden en uitval in onderzoeken. Bij transgender meisjes kunnen puberteitsremmers volgens de raad in principe tot onvruchtbaarheid leiden, tenzij de behandeling langdurig wordt onderbroken voor het veiligstellen van vruchtbaarheid.

Het kabinet verwijst in zijn reactie naar de situatie in Engeland en Zweden, waar hormoonbehandelingen voor jongeren alleen nog in onderzoeksverband worden aangeboden, maar concludeert daaruit juist dat de Nederlandse transgenderzorg zorgvuldig is ingericht. Een peiling van Peil.nl onder 4.179 Nederlanders wijst volgens het artikel op brede terughoudendheid: 75 procent kiest bij jongeren met genderdysforie voor psychologische behandeling en 5 procent voor puberteitsremmers. Onder VVD-stemmers vertrouwt 7 procent erop dat artsen betrouwbaar kunnen voorspellen of de wens van een kind blijvend is.

De auteur pleit ervoor nieuwe behandelingen met puberteitsremmers bij minderjarigen voorlopig alleen binnen onderzoek aan te bieden. Als Radboudumc en Amsterdam UMC niet vrijwillig alsnog verschijnen, zou de Kamer volgens Leijten een parlementaire ondervraging kunnen inzetten, waarbij de instellingen verplicht worden te komen en onder ede te antwoorden. Tijdens een commissiedebat op 18 november moet minister Hermans volgens het artikel duidelijk maken of zij accepteert dat universitaire ziekenhuizen niet voor de Kamer verschijnen.