Racisme, genocide, vrouw, slaaf, fascist, nazi... Woorden met verloren betekenissen

In dit artikel:

De schrijver blikt terug op zijn jeugd in de jaren zestig, toen hij via het Anne Frank Huis, Anne Franks dagboek en geschiedenislessen leerde over de Holocaust, racisme en discriminatie. Grote indruk maakte ook De Ondergang van J. Presser, dat volgens hem verplichte lectuur op scholen zou moeten zijn, inclusief de confronterende foto’s van concentratiekampen.

Vanuit die herinneringen bekritiseert hij de manier waarop begrippen volgens hem in de loop der tijd zijn uitgebreid en van betekenis veranderd. Hij noemt onder meer racisme, discriminatie, vrijheid en genocide. Ook nieuwe taal rond gender, slavernij en etniciteit ziet hij als bewijs van een krampachtige en volgens hem politiek gemotiveerde omgang met woorden. De schrijver stelt dat zulke herdefinities niet tot meer vrijheid leiden, maar worden gebruikt om mensen te corrigeren, te beschuldigen of het zwijgen op te leggen. Hij verbindt dit aan wat hij als marxistisch of links ideologisch taalgebruik beschouwt.

Vervolgens richt de kritiek zich op de behandeling van het begrip ‘Jood’. Volgens de schrijver wordt onderscheid gemaakt tussen Israëliërs, Joden en zionisten, waarbij vooral zionisme en Israël in het publieke debat als fascistisch of genocidaal zouden worden bestempeld. Hij noemt daarbij de Israëlische politici Benjamin Netanyahu, Itamar Ben-Gvir en Bezalel Smotrich, maar verwijt ook Nederlandse politici en media dat zij Israël eenzijdig beschuldigen en Hamas of antisemitische standpunten onvoldoende kritisch benaderen. Deze politieke beoordelingen presenteert hij als zijn eigen oordeel.

De schrijver concludeert dat woorden als ‘racisme’, ‘genocide’, ‘fascist’ en ‘nazi’ door overmatig en volgens hem onjuist gebruik hun betekenis en overtuigingskracht hebben verloren. Ook het onderwijs en de media zouden volgens hem weinig van de Holocaust hebben geleerd. Zijn dagelijkse wandeling langs het Anne Frank Huis en de vondst van een vies, beschadigd exemplaar van Pressers boek in een straatbibliotheek gebruikt hij als symbolisch beeld voor die ontwikkeling. Hij eindigt met de stelling dat echte dialogen en debatten steeds moeilijker worden doordat alleen politiek goedgekeurde termen en redeneringen zouden worden geaccepteerd.