Rachel Aviv schrijft over moeders en dochters die schipperen tussen (te) grote intimiteit en pogingen daaraan te ontvluchten

In dit artikel:

In Onverbreekbaar bundelt de Amerikaanse journalist Rachel Aviv zes essays over moeders en dochters wier band onder druk komt te staan door psychische aandoeningen, armoede, seksueel misbruik en familieconflicten. Vier verhalen sluiten aan bij haar eerdere werk over psychiatrie en de invloed van diagnoses.

Aviv verweeft haar journalistieke onderzoek met haar eigen verhouding tot haar moeder, die zelf schrijver wilde worden. Hun grote betrokkenheid bij elkaars schrijverschap kreeg een pijnlijke wending toen Aviv als scholier een zeer persoonlijk verhaal over haar moeder schreef. Later vraagt ze zich af hoe een dochter zich kan losmaken van een moeder die haar eigen ambities en verlangens in haar kind herkent.

Een van de meest indringende portretten gaat over Hannah Upp, een geliefde docente die door dissociatieve episodes soms dagenlang verdween. Na een laatste episode kwam ze niet meer terug. Aviv herzag haar eerdere artikel over Upp en sprak opnieuw met haar moeder. Daardoor werd duidelijk dat de verdwijningen mogelijk samenhingen met het verlies van een eerder geboren kind en met het schuldgevoel dat die moeder daarover droeg. Ook de scheiding van Hannahs ouders en hun tegengestelde religieuze opvattingen spelen een rol in het portret.

Een ander essay behandelt Andrea, de dochter van schrijver en Nobelprijswinnaar Alice Munro. Andrea maakte bekend dat haar stiefvader haar seksueel had misbruikt en dat Munro hiervan wist, maar bij hem bleef. Aviv sprak behalve met Andrea ook met andere familieleden en onderzoekt hoe Munro’s persoonlijke keuzes zich verhouden tot haar literaire werk, waarin vrouwen geregeld met geweld en machteloosheid worden geconfronteerd.

Door veel bronnen te combineren en ook ogenschijnlijk zijdelingse details te onderzoeken, probeert Aviv de motieven en innerlijke conflicten van haar hoofdpersonen begrijpelijk te maken zonder hen te veroordelen. Dat levert volgens de bespreking complexe, verontrustende verhalen op over loyaliteit, schuld, trauma en de grenzen van moederliefde.