Rabobank: 'Nederlandse economie verliest de strijd met België en Denemarken'

In dit artikel:

RaboResearch van Rabobank waarschuwt dat de arbeidsproductiviteit in Nederland al bijna 14 jaar vrijwel stilligt, iets wat de concurrentiekracht en toekomstige welvaart onder druk zet. Uit het onderzoek blijkt dat door achterblijvende investeringen vooral sectoren als chemie, logistiek en voedingsmiddelen hun voorsprong verliezen, terwijl machinebouw, farmacie, hightech en financiële dienstverlening relatief sterk blijven ten opzichte van België en Denemarken.

Econoom Hugo Erken wijst erop dat hogere productiviteit niet betekent dat mensen harder moeten werken: "Het betekent vooral slimmer werken." Voorbeelden zijn automatisering of kwaliteitsverbetering, waardoor dezelfde inzet meer waarde oplevert. Rabo-econoom Stefan Groot benadrukt dat loonsstijgingen in Nederland normaal zijn, maar dat het gebrek aan investeringen in meerdere sectoren verklaart waarom produktiviteitsgroei uitblijft. Dat kan de concurrentiepositie schaden, zeker als toekomstige inflatieschokken optreden (bijv. door oorlogen in olieproducerende regio’s).

Rabo vergelijkt Nederland met België en Denemarken omdat het ook kleine, open economieën zijn. Denemarken springt eruit: het investeerde de afgelopen tien jaar veel meer in onderzoek & ontwikkeling dan Nederland en scoort hoog op politieke stabiliteit, overheidsefficiëntie, rechtsstaat en corruptiebestrijding — factoren die productiviteitsgroei ondersteunen. Daarnaast werkt de Deense arbeidsmarkt met een sterk vangnet dat de werknemer beschermt maar prikkels behoudt om snel nieuw werk te vinden, wat transities naar veelbelovende sectoren vergemakkelijkt.

De belangrijkste beleidsimplicatie is duidelijk: meer en gerichter investeren in innovatie, R&D en efficiënte instituties is nodig om de productiviteit weer aan te jagen en zo de langetermijnwelvaart en financiering van zorg, onderwijs en sociale voorzieningen veilig te stellen.