Raad van State waarschuwt: Overheid gebruikt arbeidsongeschiktheidsgeld „oneigenlijk"

In dit artikel:

De Raad van State waarschuwt dat het kabinet de premies voor arbeidsongeschiktheid veel te hoog vaststelt en de opbrengst bovendien oneigenlijk gebruikt. Jaarlijks komt er miljarden euro’s meer binnen in het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof) dan het UWV aan uitkeringen betaalt. De overschotten helpen het begrotingstekort te verlagen en maken extra uitgaven, zoals aan defensie, mogelijk, terwijl de premies daar niet voor bedoeld zijn.

Het Aof-vermogen groeide in tien jaar van 1 naar 45 miljard euro. Voor middelgrote en grote bedrijven steeg de premie van 5,3 procent van het brutoloon in 2015 naar 7,4 procent dit jaar. Het kabinet wil die onder de zogenoemde Vrijheidsbijdrage verder verhogen tot meer dan 8 procent. Hoewel werkgevers de premie formeel betalen, gaat die volgens het CPB voor ongeveer 75 procent ten koste van de loonruimte van werknemers.

Belastingadviseur Cor Overduin werkt aan een massaclaim om te veel geïnde premies terug te vorderen; volgens hem hebben ruim 5.000 bedrijven zich aangesloten. Ook de VNG, vakbonden, werkgeversorganisaties en een deel van de Tweede Kamer willen dat de premie weer kostendekkend wordt. Een beperkte buffer blijft nodig omdat het aantal arbeidsongeschikten varieert, maar volgens de Raad van State is het huidige overschot daarvoor veel te groot.

Het ministerie van Sociale Zaken zegt de kritiek te kennen en werkt aan een brief over de toekomst van de fondsen. Daarin worden de hoogte en functie van de premies onderzocht, waarna minister Hans Vijlbrief met de Kamer en sociale partners in gesprek gaat.