Raad van State vernietigt besluit Schiphol: nu geen maximumaantal vluchten tot nieuw besluit
In dit artikel:
De Raad van State heeft het interim-Luchthavenverkeersbesluit (LVB) van het ministerie van Infrastructuur vernietigd dat Schiphol vorig jaar terugbracht naar maximaal 478.000 vluchten per jaar (waarvan 27.000 nachtvluchten). De hoogste bestuursrechter oordeelt dat het kabinet de krimp niet zorgvuldig genoeg heeft onderbouwd: er is onvoldoende aangetoond dat minder vluchten daadwerkelijk leidt tot minder geluidsoverlast en het besluit bevat geen maatstaf voor het ‘bij elkaar opgeteld’ geluid.
Het ministerie stelde de 478.000-grens vorig jaar (afgesproken in het kabinet-Schoof) in als tijdelijke regeling in afwachting van een definitief LVB. Luchtvaartmaatschappijen zoals KLM voerden aan — en de Raad vond die stelling deels overtuigend — dat niet het aantal starts en landingen maar vooral de inzet van stillere, nieuwe vliegtuigen bepaalt hoeveel lawaai er wordt geproduceerd. Omdat vliegtuigen onderling sterk verschillen in geluidsemissie, is een eenvoudige optelsom van vluchten volgens de rechtbank onvoldoende als geluidsnorm.
Praktische gevolgen zijn voorlopig beperkt. De slots voor 2024 zijn al verdeeld, dus direct terug naar de oude situatie zal niet meteen merkbaar zijn; operationele effecten kunnen pas vanaf november optreden, al is dat buiten het drukkere zomerseizoen. In het ergste geval valt men terug op de regels uit 2008 (ruim 428.000 vluchten), een scenario dat actiegroepen zoals MOB opeisen, maar dat volgens Europese voorschriften niet zomaar kan: voordat krimp wordt doorgevoerd moeten alternatieven worden onderzocht en afgewogen.
Het LVB regelt niet alleen het totale aantal vluchten maar ook operationele zaken: hoeveel banen gelijktijdig gebruikt mogen worden, spreiding van vluchten, en maximaal toegestane geluidniveaus op 35 meetpunten rondom het vliegveld. In de Tweede Kamer ligt al een kant-en-klaar nieuw LVB dat de 478.000-grens en uitgebreidere meetpunten bestuurlijk wil verankeren; of dat ontwerp nu wel voldoet aan de eisen van de Raad van State moet blijken.
De uitspraak vergroot de bestuurlijke en juridische problemen rond Schiphol. Vorig jaar werd al de natuurvergunning voor de luchthaven door de rechter vernietigd; voor een nieuwe procedure is twee jaar uitgetrokken. Luchtverkeersleiding en Schiphol waarschuwen voor operationele knelpunten als (nieuwe) geluidsregels, veiligheidsvoorschriften en luchtverkeersregels elkaar tegenspreken. Schiphol en branchevereniging Barin pleiten voor een zorgvuldig en tijdig vastgesteld nieuw LVB om rechtszekerheid te herstellen. Tegelijk verzet gemeente Amsterdam zich tegen de voorgestelde limiet en wil zij een veel verdere krimp naar circa 400.000 vluchten.
Een opvallende uitkomst is dat de nachtcap van 27.000 vluchten overeind blijft, omdat daartegen geen formeel bezwaar was ingediend. Het kabinet heeft in het regeerakkoord wel aangegeven te willen kijken naar verdere vermindering van nachtvluchten, mogelijk met (gedeeltelijke) nachtsluitingen — maar ook daarvoor geldt een langdurige Europese procedure.
Kortom: de bedoeling van minder geluidshinder staat centraal, maar de juridisch-technische invulling schiet tekort volgens de Raad van State. De uitspraak dwingt het kabinet en betrokken partijen terug naar de tekentafel voor een beter onderbouwd, juridisch houdbaar en operationeel werkbaar LVB.