Raad van State maakt GEHAKT van PVV-PESTWET over verplichte partijdemocratie

In dit artikel:

Al decennia worden Nederlandse partijen intern gestuurd door kleine old-boys‑netwerken die bepalen wie naar voren geschoven wordt en welke koers een partij vaart, terwijl de gewone leden vaak hooguit symbolisch mogen stemmen. Die praktijk leidde er recent toe dat een partij zonder dat traditionele interne apparaat en met een omstreden leider groot werd, waarop Kamerleden een initiatiefwet voorstelden om partijen zonder voldoende interne democratie van deelname aan verkiezingen uit te sluiten.

De Raad van State heeft die voorgestelde wet scherp beoordeeld. Volgens de Raad ontbreekt een heldere uitwerking van hoe de wet precies de democratie zou versterken, en het voorgestelde middel — uitsluiting van verkiezingsdeelname — vormt een te verregaande inperking van het recht om verkozen te worden (het passief kiesrecht). De Raad adviseert die uitsluitingsgrond uit de wet te schrappen; als dat gebeurt rijst de vraag of de rest van de wet nog zinnig is.

Kortom: het plan om via wetgeving verplichte partijdemocratie af te dwingen krijgt van de Raad van State weinig steun. Daarmee blijft de kernvraag open of de oplossing van interne partijproblemen ligt bij wetgevers of bij kiezers die partijen in de praktijk afstraffen of belonen.